Έχετε σκεφτεί ποτέ πόσες φορές μέσα στην ημέρα λέτε «ναι» σε πράγματα που στην πραγματικότητα δεν θέλετε να κάνετε; Μια έξοδος ενώ είστε εξαντλημένοι, μια συζήτηση που γνωρίζετε ότι θα σας αναστατώσει, μια υποχρέωση που αναλαμβάνετε μόνο και μόνο για να μην απογοητεύσετε κάποιον. Κι έπειτα αναρωτιέστε γιατί δεν σας μένει καθόλου χρόνος για τον εαυτό σας.
Συνήθως, όταν μιλάμε για αυτοφροντίδα, σκεφτόμαστε δραστηριότητες που μας χαλαρώνουν και μας ευχαριστούν. Ένα ζεστό μπάνιο, λίγη μουσική, μια βόλτα ή μια βραδιά στον καναπέ με την αγαπημένη μας σειρά. Όλα αυτά έχουν τη θέση τους στην καθημερινότητά μας. Υπάρχει, όμως, και μια άλλη πλευρά της αυτοφροντίδας, την οποία συχνά παραβλέπουμε: η επιλογή να μην κάνουμε κάτι που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες μας.
Όπως εξηγούν ειδικοί, ορισμένες φορές η πιο ουσιαστική μορφή αυτοφροντίδας είναι να αναγνωρίζουμε τα προσωπικά μας όρια και να τα σεβόμαστε.
Αυτοφροντίδα: Γιατί δεν χρειάζεται να κάνουμε συνεχώς περισσότερα;
Η καθημερινότητα είναι γεμάτη απαιτήσεις. Επαγγελματικές υποχρεώσεις, οικογενειακές ευθύνες, κοινωνικές σχέσεις και μια ατελείωτη λίστα από πράγματα που πρέπει να προλάβουμε. Μέσα σε όλα αυτά, η αυτοφροντίδα συχνά καταλήγει να αντιμετωπίζεται σαν μία ακόμη υποχρέωση που πρέπει να χωρέσει στο πρόγραμμά μας.
Ωστόσο, η ουσία της δεν βρίσκεται απαραίτητα στο να κάνουμε περισσότερα, αλλά στο να αναγνωρίζουμε τι μας βοηθά να διαχειριζόμαστε καλύτερα τις καθημερινές πιέσεις.
Ερευνητική εργασία που δημοσιεύθηκε το 2024 με τίτλο «Does self-care improve coping or does coping improve self-care? A structural equation modeling study», εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην αυτοφροντίδα και την ικανότητα διαχείρισης των δυσκολιών. Η μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της αυτοφροντίδας για την αντιμετώπιση του στρες και την ψυχική ευεξία.
Το σημαντικό, επομένως, είναι να αναρωτηθούμε όχι μόνο τι μπορούμε να προσθέσουμε στη ζωή μας για να αισθανθούμε καλύτερα, αλλά και τι μπορούμε να περιορίσουμε.
Δεν είναι όλες οι υποχρεώσεις προαιρετικές. Υπάρχουν, όμως, αρκετές περιπτώσεις στις οποίες έχουμε τη δυνατότητα να επιλέξουμε, ακόμη κι αν έχουμε συνηθίσει να πιστεύουμε το αντίθετο.
9 φορές που το «όχι» γίνεται πράξη αυτοφροντίδας
1. Όταν προτιμάμε να μείνουμε σπίτι
Δεν χρειάζεται να αποδεχόμαστε κάθε πρόσκληση επειδή φοβόμαστε μήπως δυσαρεστήσουμε τους άλλους. Αν αυτό που πραγματικά χρειαζόμαστε είναι λίγος χρόνος στο σπίτι, μπορούμε να τον διεκδικήσουμε χωρίς ενοχές.
2. Όταν μια κοινωνική υποχρέωση μας εξαντλεί
Υπάρχουν δραστηριότητες που, αντί να μας ξεκουράζουν, καταναλώνουν και την τελευταία μας σταγόνα ενέργειας. Το να αναγνωρίζουμε πότε χρειαζόμαστε ένα διάλειμμα δεν σημαίνει ότι απομακρυνόμαστε από τους ανθρώπους μας. Σημαίνει ότι σεβόμαστε τις αντοχές μας.
3. Όταν δεν θέλουμε να απαντήσουμε σε ένα τηλεφώνημα
Αν γνωρίζουμε ότι μια συζήτηση θα μας προκαλέσει ένταση, δεν είναι απαραίτητο να την κάνουμε εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Μπορούμε να επιλέξουμε να μιλήσουμε αργότερα, όταν θα είμαστε πιο ήρεμοι και συναισθηματικά διαθέσιμοι.
4. Όταν οι ειδήσεις μάς επιβαρύνουν
Η ενημέρωση είναι σημαντική, αλλά δεν χρειάζεται να είμαστε διαρκώς συνδεδεμένοι με όσα συμβαίνουν στον κόσμο. Αν η συνεχής παρακολούθηση δυσάρεστων ειδήσεων μας προκαλεί άγχος, μπορούμε να κάνουμε ένα διάλειμμα και να επιστρέψουμε στην ενημέρωση κάποια άλλη στιγμή.
5. Όταν το scrolling δεν έχει τέλος
Ανοίγουμε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για λίγα λεπτά και, πριν το καταλάβουμε, έχει περάσει πολλή ώρα. Αν μάλιστα το περιεχόμενο που παρακολουθούμε μας προκαλεί ανησυχία ή εκνευρισμό, η εμπειρία γίνεται ακόμη πιο επιβαρυντική. Η θέσπιση ορίων στον χρόνο που περνάμε μπροστά στην οθόνη μπορεί να αποτελέσει μια απλή πράξη αυτοφροντίδας.
6. Όταν η παρέα κάποιου μας προκαλεί ένταση
Δεν είναι όλες οι συναναστροφές ευχάριστες. Υπάρχουν άνθρωποι των οποίων η συμπεριφορά μάς δημιουργεί δυσφορία ή μας εξαντλεί συναισθηματικά. Όταν αυτό συμβαίνει συστηματικά, μπορούμε να επανεξετάσουμε πόσο χρόνο θέλουμε να περνάμε μαζί τους.
7. Όταν κάτι που απολαμβάνουμε δεν μας κάνει καλό
Η αυτοφροντίδα δεν αφορά αποκλειστικά την ψυχολογία μας. Περιλαμβάνει και τον σεβασμό στις ανάγκες του σώματός μας. Για παράδειγμα, μπορεί να αγαπάμε ένα συγκεκριμένο φαγητό, αλλά να γνωρίζουμε ότι μας προκαλεί δυσπεψία. Το να επιλέξουμε κάτι διαφορετικό είναι ένας τρόπος να προλάβουμε τη δυσφορία.
8. Όταν θυσιάζουμε την άνεσή μας
Πόσες φορές έχουμε φορέσει κάτι που μας πιέζει ή μας δυσκολεύει, μόνο και μόνο επειδή μας αρέσει η εμφάνισή του; Η σωματική άνεση είναι επίσης μέρος της αυτοφροντίδας. Δεν χρειάζεται να υπομένουμε περιττή δυσφορία για να ανταποκριθούμε σε συγκεκριμένες προσδοκίες.
9. Όταν μια διαφωνία δεν οδηγεί πουθενά
Δεν χρειάζεται να συμμετέχουμε σε κάθε αντιπαράθεση ούτε να έχουμε πάντοτε τον τελευταίο λόγο. Μερικές φορές, το να απομακρυνθούμε από μια ανούσια σύγκρουση είναι προτιμότερο από το να επιμείνουμε σε μια συζήτηση που απλώς δημιουργεί περισσότερη ένταση.
Η αυτοφροντίδα αρχίζει όταν μαθαίνουμε να βάζουμε όρια
Το να λέμε «όχι» δεν είναι πάντα εύκολο. Μπορεί να αισθανόμαστε ενοχές, να φοβόμαστε την αντίδραση των άλλων ή να πιστεύουμε ότι οφείλουμε να είμαστε συνεχώς διαθέσιμοι.
Ωστόσο, τα προσωπικά όρια δεν αποτελούν ένδειξη εγωισμού ή αδιαφορίας. Είναι ένας τρόπος να αναγνωρίζουμε τις ανάγκες μας και να προστατεύουμε τον χρόνο, την ενέργεια και την ψυχική μας ισορροπία.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αποφεύγουμε οτιδήποτε μας δυσκολεύει. Ορισμένες υποχρεώσεις είναι αναπόφευκτες, ενώ κάποιες δύσκολες συζητήσεις είναι απαραίτητες για να διατηρούμε υγιείς σχέσεις. Η ουσιαστική αυτοφροντίδα βρίσκεται στην ικανότητά μας να ξεχωρίζουμε πότε χρειάζεται να ανταποκριθούμε σε μια κατάσταση και πότε έχουμε το δικαίωμα να κάνουμε πίσω.
Ίσως, λοιπόν, σήμερα να μη χρειάζεται να αναζητήσουμε άλλη μία δραστηριότητα που θα μας κάνει να αισθανθούμε καλύτερα. Ίσως αρκεί να αναρωτηθούμε ποια από όσα έχουμε προγραμματίσει δεν ανταποκρίνονται πραγματικά στις ανάγκες μας.
vita.gr
