Αυτό που φαίνεται ως αυτοπεποίθηση σε κάποια άτομα μπορεί να κρύβει μια εύθραυστη αίσθηση εαυτού. Οι έννοιες της αυτό-αξίας και της αυτοεκτίμησης είναι πιο περίπλοκες απ’ όσο φαίνονται. Συχνά συναντάμε ανθρώπους που δείχνουν δυναμικοί, σίγουροι και αποφασιστικοί και υποθέτουμε ότι έχουν υψηλή αυτοεκτίμηση. Όμως, αυτή η εικόνα μπορεί να είναι παραπλανητική. Σε κάποιες περιπτώσεις, πρόκειται για κάτι που δεν είναι ουσιαστικό και συνήθως βασίζεται σε ένα εύθραυστο εγώ.
Όταν η αυτοπεποίθηση κρύβει ανασφάλεια
Η φαινομενική αυτοπεποίθηση μπορεί να στηρίζεται σε:
- έντονη προσκόλληση σε μια συγκεκριμένη εικόνα του εαυτού
- υπερβολική αυτοπεποίθηση που καλύπτει βαθύτερη ανασφάλεια
- ευαισθησία στην ντροπή ή άμυνα απέναντι στην ευαλωτότητα
- κρυφό φόβο για το ποιοι πραγματικά είμαστε
- δυσκολία στην ταπεινότητα
- τάση να παίρνουμε τον εαυτό μας υπερβολικά σοβαρά και να προσβαλλόμαστε εύκολα
Έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Review δείχνει ότι όταν η αξία μας εξαρτάται από το πώς μας βλέπουν οι άλλοι ή από τις επιδόσεις μας, η αυτοεκτίμησή μας γίνεται ασταθής και ευάλωτη. Παράλληλα, μελέτη για τον ναρκισσισμό διαπιστώνει ότι η εξωτερική αυτοπεποίθηση μπορεί να κρύβει εσωτερική ανασφάλεια, η οποία ενεργοποιείται έντονα όταν απειλείται η εικόνα του εαυτού.
Τι σημαίνει αυθεντική αυτοεκτίμηση
Αντίθετα, η πραγματική εκτίμηση της αξίας μας είναι πιο ήσυχη, λιγότερο εμφανής και πιο σταθερή. Δεν βασίζεται στην εικόνα που προβάλλουμε, αλλά στη σχέση που έχουμε με τον εαυτό μας. Χαρακτηρίζεται από:
- ικανότητα να είμαστε παρόντες με τα συναισθήματά μας, ευχάριστα και δυσάρεστα
- καλοσύνη προς τον εαυτό μας αντί για αυστηρή αυτοκριτική
- αναγνώριση της ντροπής χωρίς να μας κατακλύζει
- σύνδεση με τα βαθύτερα συναισθήματα και τις ανάγκες μας
- αποδοχή του εαυτού μας όπως είναι
- άνεση με την ταπεινότητα
- αίσθηση χιούμορ και λιγότερη ανάγκη να αποδεικνύουμε κάτι
- λιγότερη ευαισθησία στην κριτική
Ψυχολογική έρευνα υποστηρίζει ότι η αυτοσυμπόνια συνδέεται με μεγαλύτερη συναισθηματική ανθεκτικότητα και λιγότερη αμυντικότητα, χαρακτηριστικά μιας πιο σταθερής αίσθησης της προσωπικής μας αξίας.
Πώς φαίνεται στην πράξη η αληθινή αυτοεκτίμηση;
Ίσως έχετε γνωρίσει ανθρώπους που φαίνονται απόλυτα σίγουροι για τον εαυτό τους, αλλά αντιδρούν έντονα όταν αμφισβητηθούν. Γίνονται αμυντικοί, ενοχλημένοι ή επιθετικοί όταν νιώθουν ότι απειλείται η εικόνα τους.
Αντίθετα, υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να φαίνονται λιγότερο «εντυπωσιακοί», αλλά έχουν μια ήρεμη, σταθερή δύναμη. Μπορούν να ακούσουν χωρίς άμυνα, να δεχτούν ανατροφοδότηση χωρίς να αντιδρούν έντονα, να παραδεχτούν λάθη. Δεν χρειάζεται να προστατεύουν συνεχώς την εικόνα τους, γιατί απλούστατα η αξία τους δεν εξαρτάται από αυτήν.
vita.gr
