Αύξηση περίπου 24% κατέγραψαν οι οικειοθελείς επιστροφές μεταναστών το τρίτο τρίμηνο του 2026 έναντι του προηγούμενου. Η μεταβολή καταγράφεται σε μία περίοδο εφαρμογής του αυστηρότερου ποινικού πλαισίου για την παράνομη παραμονή στην Ελλάδα, το οποίο συνδέει τις ποινικές κυρώσεις με τη δυνατότητα εκούσιας αναχώρησης.

Ο νόμος που ψηφίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 προβλέπει φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή για την παράνομη παραμονή. Παράλληλα, προβλέπει αναστολή εκτέλεσης της ποινής υπό τον όρο της άμεσης οικειοθελούς αποχώρησης, γεγονός που έχει συμβάλει σημαντικά στην αύξηση των επιστροφών.

Ο Θάνος Πλεύρης έχει περιγράψει την πολιτική του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με το δίλημμα «επιστροφή ή φυλακή» και σύμφωνα με τα τελευταία επίσημα στοιχεία του Υπουργείου, δείχνει να αποδίδει. Από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο πραγματοποιήθηκαν περίπου 790 επιστροφές μέσω ΔΟΜ, έναντι περίπου 640 το προηγούμενο τρίμηνο. Στο εννεάμηνο πλησίασαν τις 1.900. Χωριστά καταγράφονται περίπου 890 άλλες εθελούσιες αναχωρήσεις. Τα στοιχεία δεν διαχωρίζουν τους επιστρέφοντες ανά προηγούμενο καθεστώς διαμονής.

Στο εννεάμηνο, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι καταγεγραμμένες αφίξεις στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στον Έβρο και στην Κρήτη μειώθηκαν περίπου 13% έναντι του αντίστοιχου περσινού διαστήματος. Τα συγκεκριμένα στοιχεία, ωστόσο, δεν απομονώνουν την επίδραση της ποινικοποίησης ούτε αποδεικνύουν ότι αυτή προκάλεσε από μόνη της τη μεταβολή. Η σύνδεση της πολιτικής με την υποχώρηση των ροών αποτελεί θέση της κυβέρνησης.

Η δυνατότητα επιστροφής συνοδεύεται από πρακτική υποστήριξη. Ο ΔΟΜ οργανώνει το ταξίδι και παρέχει βοήθεια επανένταξης σε όσους πληρούν τα κριτήρια. Η δράση στηρίζεται μέσω του «Προγράμματος Ελλάδας Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης 2021-2027», με 75% ευρωπαϊκή συγχρηματοδότηση και 25% εθνικούς πόρους. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Υπουργείου, προβλέπεται οικονομικό βοήθημα 1.000 ευρώ ανά άτομο στην ηπειρωτική Ελλάδα και 500 ευρώ στα νησιά.


Πηγή