Μια καλή ζωή γεμάτη ευτυχία δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αισθανόμαστε καλά κάθε στιγμή. Η λύπη έχει τη θέση της, οι αξίες μας μπορεί να αλλάζουν προτεραιότητα ανάλογα με τις περιστάσεις, ενώ η προσωπική ικανοποίηση -καλώς ή κακώς- δεν συμβαδίζει πάντα με την ηθική εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας.

Αυτά είναι μερικά από τα ενδιαφέροντα συμπεράσματα της επιστήμης της ευημερίας, όπως τα παρουσιάζει νορβηγική έρευνα, που έχει δημοσιευτεί στο International Journal of Wellbeing. Τα εν λόγω ευρήματα αμφισβητούν ορισμένες διαδεδομένες αντιλήψεις για την ευτυχία και εξηγούν γιατί η έννοια της καλής ζωής είναι πολύ πιο σύνθετη από όσο φανταζόμαστε.

1. Μια καλή ζωή δεν είναι πάντα μια ευτυχισμένη ζωή

Η απουσία αρνητικών συναισθημάτων δεν αποτελεί απαραίτητα προϋπόθεση για την ευημερία. Όταν οι άνθρωποι καλούνται να περιγράψουν την ιδανική ζωή τους, ελάχιστοι επιθυμούν να μην αισθάνονται ποτέ λύπη. Αντίθετα, αποδέχονται ότι ένα μικρό ποσοστό δυσάρεστων συναισθημάτων είναι αναπόφευκτο, ακόμη και επιθυμητό.

Ο πόνος, για παράδειγμα, λειτουργεί ως προειδοποιητικό σήμα ότι κάτι δεν πάει καλά. Επιπλέον, σημαντικοί στόχοι και ουσιαστικές σχέσεις απαιτούν προσπάθεια, συνοδεύονται από δυσκολίες και δεν προσφέρουν διαρκώς ευχάριστα συναισθήματα. Μια γεμάτη ζωή, επομένως, περιλαμβάνει συναισθηματική ποικιλία.

2. Ευτυχία και αξίες

Οι άνθρωποι διαθέτουμε πολλές αξίες, τις οποίες ιεραρχούμε ανάλογα με τις ανάγκες της στιγμής. Ένα παιδί που κλαίει ή ένας συναγερμός πυρκαγιάς μπορεί να ανατρέψει μέσα σε δευτερόλεπτα τις προτεραιότητές μας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να εγκαταλείπουμε όσα θεωρούμε σημαντικά. Στην εν λόγω έρευνα διακρίνονται οι αξίες που επιλέγουμε συνειδητά και ύστερα από σκέψη από εκείνες που αναδύονται αυθόρμητα σε μια συγκεκριμένη περίσταση.

3. Μπορούμε να πούμε γρήγορα πόσο ικανοποιημένοι είμαστε

Παρότι η ζωή αποτελείται από αμέτρητες διαφορετικές εμπειρίες, οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να απαντήσουν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα πόσο ικανοποιημένοι αισθάνονται συνολικά.

Η μελέτη εκτιμά ότι αυτή η ικανότητα συνδέεται με την ανάγκη του ανθρώπου να αξιολογεί γρήγορα καταστάσεις ως καλές ή κακές, κάτι που έχει εξελικτική σημασία για την επιβίωσή του.

4. Προτιμάμε την ηθική παρά την ευτυχία;

Σε τουλάχιστον 15 διαφορετικά δείγματα συμμετεχόντων, το 80%-90% δήλωσε ότι θα προτιμούσε να είναι ηθικά σωστό παρά απλώς ικανοποιημένο από τη ζωή του. Ωστόσο, όταν οι άνθρωποι συγκρίνουν την ηθική συμπεριφορά τους με το ιδανικό που έχουν για τον εαυτό τους, η απόσταση μεταξύ των δύο δεν φαίνεται να επηρεάζει ιδιαίτερα την ικανοποίησή τους. Αντίθετα, η απόσταση ανάμεσα στην πραγματική και την επιθυμητή συναισθηματική τους κατάσταση έχει σαφώς μεγαλύτερη επίδραση.

5. Μετριέται η ευτυχία;

Η ευημερία έχει δύο διαστάσεις. Η ηδονική αφορά στην ευχαρίστηση, τη χαρά και την ικανοποίηση, ενώ η ευδαιμονική σχετίζεται με την προσωπική ανάπτυξη και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων μας.

Η πρώτη μπορεί να αποτυπωθεί σχετικά εύκολα μέσα από ερωτηματολόγια. Η δεύτερη, όμως, είναι πολύ πιο δύσκολο να μετρηθεί, καθώς συνδέεται με μια βαθύτερη διαδικασία εξέλιξης.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η ευημερία δεν εξαντλείται στο να αισθανόμαστε καλά. Όπως ορίζεται συνοπτικά, σημαίνει να μας αρέσει η ζωή μας, τόσο για τις χαρές που μας προσφέρει όσο και για τις ευκαιρίες που μας δίνει να εξελισσόμαστε.


vita.gr