Μια καινούργια δουλειά χωρίς σαφείς οδηγίες. Μια συζήτηση που δεν ξέρουμε πώς να ξεκινήσουμε. Μια καθημερινότητα που χρειάζεται αλλαγές, αλλά δεν είναι προφανές από πού να αρχίσουμε. Πολλές προκλήσεις έρχονται χωρίς εγχειρίδιο. Κι εμείς συχνά αναβάλλουμε το πρώτο βήμα, περιμένοντας να βεβαιωθούμε ότι θα είναι το σωστό.
Ωστόσο, αρκετά από όσα γνωρίζουμε τα μάθαμε δοκιμάζοντας. Κάναμε μια αρχική εκτίμηση, παρατηρήσαμε τι συνέβη και προσαρμόσαμε την επόμενη κίνησή μας. Αυτή η διαδικασία μπορεί να γίνει ένας χρήσιμος τρόπος να αντιμετωπίζουμε καταστάσεις στις οποίες οι απαντήσεις δεν είναι ακόμη ξεκάθαρες.
Η λύση μπορεί να ξεκινήσει από μια υπόθεση
Σκεφτείτε έναν γονιό που προσπαθεί να ηρεμήσει ένα μωρό. Ελέγχει τις ανάγκες του, το παίρνει αγκαλιά, του μιλά ήρεμα, αλλάζει για λίγο το περιβάλλον στον οποίο βρίσκεται. Παρατηρεί ποιες κινήσεις βοηθούν και προσαρμόζεται. Η γνώση χτίζεται μέσα από την ανταπόκριση του παιδιού.
Κάτι ανάλογο μπορούμε να κάνουμε και σε μια συνηθισμένη δυσκολία. Αν, για παράδειγμα, δεν συγκεντρωνόμαστε στη δουλειά, μπορούμε να εξετάσουμε μια συγκεκριμένη πιθανότητα. Μήπως οι συνεχείς ειδοποιήσεις διακόπτουν τη σκέψη μας; Ένα σύντομο διάστημα χωρίς αυτές θα μας δώσει περισσότερες πληροφορίες από το να επαναλαμβάνουμε ότι «δεν είμαστε αρκετά συγκεντρωμένοι».
Τι μας μαθαίνει ένα χαμένο υποβρύχιο για τις προκλήσεις
Το 1968, το αμερικανικό υποβρύχιο Scorpion χάθηκε στον Ατλαντικό. Στην αναζήτησή του, η ομάδα του επιστήμονα John Craven αξιοποίησε εκτιμήσεις ειδικών και υπολογισμούς πιθανοτήτων, που ανανεώνονταν καθώς προχωρούσε η αναζήτηση. Αυτή η μπεϋζιανή προσέγγιση τους βοήθησε να εντοπίσουν πού άξιζε να ψάξουν στη συνέχεια. Το ναυάγιο εντοπίστηκε στα τέλη Οκτωβρίου του 1968, κοντά στην περιοχή στην οποία η αρχική ανάλυση είχε αποδώσει τη μεγαλύτερη πιθανότητα.
Αυτή η προσέγγιση μας μαθαίνει κάτι πρακτικό. Ξεκινάμε από την καλύτερη διαθέσιμη εκτίμηση και την αναθεωρούμε καθώς συγκεντρώνουμε στοιχεία. Μια έρευνα χωρίς αποτέλεσμα μπορεί να περιορίσει ορισμένες πιθανότητες και να μας στρέψει αλλού, ανάλογα και με το πόσο καλά εξετάσαμε την περιοχή. Στην καθημερινότητα, αυτό σημαίνει ότι μια προσπάθεια που δεν απέδωσε μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε καλύτερα το πρόβλημα. Αρκεί να κοιτάξουμε τι συνέβη, αντί να καταλήξουμε αμέσως σε μια συνολική κρίση για τον εαυτό μας.
Από το «πέτυχα ή απέτυχα» στο «τι έμαθα»
Αν εγκαταλείψαμε ένα νέο πρόγραμμα μέσα σε τρεις ημέρες, έχουμε αρκετά ερωτήματα να εξετάσουμε. Ήταν υπερβολικά απαιτητικό; Ταίριαζε στις πραγματικές μας υποχρεώσεις; Χρειαζόταν περισσότερη ευελιξία;
Η αναθεώρηση γίνεται ευκολότερη όταν αντιμετωπίζουμε την επιλογή μας ως κάτι που δοκιμάζουμε. Δεν χρειάζεται να την υπερασπιστούμε μόνο και μόνο επειδή ήταν δική μας. Μπορούμε να κρατήσουμε όσα λειτούργησαν και να αλλάξουμε τα υπόλοιπα.
Πώς το εφαρμόζουμε στην πράξη
- Ορίζουμε μια συγκεκριμένη δυσκολία. Το «δυσκολεύομαι να ξεκινήσω αυτή την εργασία» είναι πιο διαχειρίσιμο από το «δεν κάνω τίποτα σωστά».
- Επιλέγουμε μια μικρή, αναστρέψιμη αλλαγή. Αλλάζουμε ένα στοιχείο, ώστε να μπορούμε να παρατηρήσουμε τη διαφορά.
- Δίνουμε χρόνο στην παρατήρηση. Μια κακή ημέρα δεν αρκεί πάντα για να κρίνουμε μια προσέγγιση.
- Αναζητούμε και όσα διαψεύδουν την εκτίμησή μας. Οι πληροφορίες που μας δυσκολεύουν μπορεί να είναι οι πιο χρήσιμες.
- Αξιοποιούμε άλλες οπτικές για να νικήσουμε τις προκλήσεις. Μια συζήτηση μπορεί να αναδείξει κάτι που έχουμε παραβλέψει.
Όσο μεγαλύτερες είναι οι συνέπειες μιας απόφασης, τόσο περισσότερη τεκμηρίωση και κατάλληλη καθοδήγηση χρειάζεται. Στις μικρές καθημερινές επιλογές, όμως, μπορούμε να αφήσουμε χώρο για δοκιμή και μάθηση. Το επόμενο βήμα μπορεί να μην λύνει το πρόβλημα, αλλά μπορεί να μας βοηθήσει να το δούμε λίγο καθαρότερα.
vita.gr
