Ορισμένες σκέψεις επιστρέφουν ξανά και ξανά, κρατώντας μας εγκλωβισμένους σε όσα συνέβησαν στο παρελθόν ή σε όσα μας προβληματίζουν σήμερα. Οι ειδικοί εξηγούν ότι ο μηρυκασμός σκέψεων δεν μας κάνει καλό και προτείνουν τρόπους με τους οποίους μπορούμε να διακόψουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο και να στρέψουμε την προσοχή μας σε όσα μπορούμε να αλλάξουμε.
Τι είναι ο μηρυκασμός σκέψεων και πώς μας επηρεάζει;
Ο μηρυκασμός σκέψεων (rumination) είναι η επαναλαμβανόμενη ενασχόληση με αρνητικά γεγονότα, εμπειρίες ή συναισθήματα, στην προσπάθειά μας να καταλάβουμε γιατί συνέβησαν. Ερωτήματα όπως «Γιατί μου συνέβη αυτό;» ή «Πώς μπόρεσα να κάνω τέτοιο λάθος;» μπορεί να επανέρχονται διαρκώς, χωρίς να οδηγούν απαραίτητα σε κάποια λύση.
Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Perspectives on Psychological Science, η επαναλαμβανόμενη αρνητική σκέψη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης έντονου άγχους και δυσκολίας να εξαλειφθούν τα σχετικά συμπτώματα. Όταν επικεντρωνόμαστε διαρκώς σε όσα μας πληγώνουν, είναι πιθανό να εντείνεται η δυσφορία μας, ενώ παράλληλα παραμελούμε δραστηριότητες που θα μπορούσαν να μας προσφέρουν ικανοποίηση.
Το ζητούμενο δεν είναι να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε όσα μας απασχολούν, αλλά να διακρίνουμε πότε ο προβληματισμός μάς βοηθά να προχωρήσουμε και πότε μας κρατά καθηλωμένους.
Μηρυκασμός σκέψεων και 8 τρόποι για να απελευθερωθείτε
1. Αναγνωρίστε τι σας συμβαίνει
Όταν αντιλαμβάνεστε ότι επαναλαμβάνετε τις ίδιες σκέψεις, δοκιμάστε να πείτε στον εαυτό σας: «Αυτή τη στιγμή κάνω μηρυκασμό σκέψεων». Η αναγνώριση της διαδικασίας βοηθά να διαχωρίσετε τη σκέψη από την πραγματική ανάγκη να βρείτε μια λύση.
2. Αναρωτηθείτε αν σας ωφελεί
Ο μηρυκασμός μπορεί να προκαλεί θλίψη, να αποσπά την προσοχή και να οδηγεί σε αδράνεια ή απομόνωση. Αναρωτηθείτε αν η επαναλαμβανόμενη σκέψη σάς βοηθά να κατανοήσετε κάτι ή αν απλώς ενισχύει τη δυσφορία σας.
3. Διακρίνετε τον χρήσιμο προβληματισμό από την αυτοκριτική
Αντί να αναρωτιέστε διαρκώς γιατί αναβάλατε μια υποχρέωση, σκεφτείτε ποιο μικρό βήμα μπορείτε να κάνετε σήμερα για να την ολοκληρώσετε. Ο παραγωγικός προβληματισμός οδηγεί σε συγκεκριμένη δράση, ενώ ο μη παραγωγικός συχνά καταλήγει σε αυτοκατηγορία.
4. Αντικαταστήστε το «γιατί» με το «πώς»
Αντί να μένετε στο «Γιατί μου συνέβη αυτό;», δοκιμάστε να ρωτήσετε «Τι μπορώ να κάνω σήμερα για να βελτιώσω την κατάσταση;». Η αλλαγή αυτή μετατοπίζει την προσοχή από όσα δεν μπορείτε να αλλάξετε σε όσα βρίσκονται υπό τον έλεγχό σας.
5. Ορίστε συγκεκριμένο χρόνο για τις σκέψεις σας
Αντί να αφήνετε τις σκέψεις να καταλαμβάνουν ολόκληρη την ημέρα, μπορείτε να αφιερώσετε 15 λεπτά σε μια συγκεκριμένη ώρα για να ασχοληθείτε με όσα σας απασχολούν. Αν εμφανιστούν νωρίτερα, καταγράψτε τα και επιστρέψτε σε αυτά αργότερα.
6. Αποδεχτείτε ότι δεν υπάρχουν πάντα απαντήσεις
Δεν είναι απαραίτητο να κατανοήσουμε πλήρως κάθε δυσάρεστη εμπειρία για να προχωρήσουμε. Μερικές φορές, η αποδοχή της αβεβαιότητας και η εστίαση σε στόχους που αντανακλούν τις αξίες μας είναι πιο βοηθητικές από την αδιάκοπη αναζήτηση εξηγήσεων.
7. Αναγνωρίστε ότι η ζωή δεν είναι πάντα δίκαιη
Η αίσθηση της αδικίας μπορεί να μας κρατά προσκολλημένους στο παρελθόν. Όταν υπάρχει περιθώριο να διεκδικήσουμε κάτι ή να διορθώσουμε μια κατάσταση, η δράση μπορεί να βοηθήσει. Όταν, όμως, τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει, η συνεχής ανακύκλωση του γεγονότος δεν αποκαθιστά την αδικία.
8. Φανταστείτε τις σκέψεις να απομακρύνονται
Μια τεχνική που προτείνεται είναι να αντιμετωπίζετε τις ανεπιθύμητες σκέψεις σαν ένα σύννεφο που περνά στον ουρανό ή σαν ένα τρένο που φτάνει στον σταθμό, χωρίς να χρειάζεται να επιβιβαστείτε. Στόχος είναι να παρατηρείτε τη σκέψη χωρίς να παρασύρεστε από αυτήν και να επιστρέφετε σταδιακά στην καθημερινότητά σας.
Μηρυκασμός σκέψεων και όσα αξίζουν πραγματικά
Η απελευθέρωση από τον μηρυκασμό δεν προϋποθέτει ότι θα πάψουμε να σκεφτόμαστε όσα μας έχουν πληγώσει. Σημαίνει ότι μαθαίνουμε να αναγνωρίζουμε πότε οι σκέψεις μας παύουν να είναι χρήσιμες και να στρέφουμε την ενέργειά μας σε όσα έχουν πραγματική αξία για τη ζωή μας σήμερα.
vita.gr
