Μια σύγκρουση με έναν συνάδελφο, έναν φίλο ή ένα αγαπημένο πρόσωπο δεν τελειώνει πάντα όταν βρίσκεται μια λύση. Μπορεί το πρόβλημα να έχει διευθετηθεί, όμως η σχέση ανάμεσα στους ανθρώπους να έχει υποστεί ζημιά. Και χωρίς την αποκατάσταση αυτής της σχέσης, ακόμη και ένας συμβιβασμός που φαίνεται επιτυχημένος μπορεί να μην αποδειχθεί βιώσιμος.
Οι πίθηκοι προσφέρουν ένα ενδιαφέρον παράδειγμα. Έρευνα στα πρωτεύοντα, δημοσιευμένη στο περιοδικό Aggressive Behavior, έχει παρατηρήσει συμπεριφορές συμφιλίωσης μετά από συγκρούσεις, όπως η επαναπροσέγγιση, η σωματική επαφή και η προσπάθεια κατευνασμού. Για είδη που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη συνεργασία και τη συνοχή της ομάδας, η αποκατάσταση των κοινωνικών δεσμών είναι ζωτικής σημασίας.
Όταν η σύγκρουση γίνεται προσωπική
Στους ανθρώπους, μια διαφωνία μπορεί εύκολα να μετατραπεί από συζήτηση για ένα ζήτημα σε αμφισβήτηση της προσωπικής μας αξίας. Αν κάποιος αμφισβητήσει την άποψή μας, μπορεί να αισθανθούμε ότι αμφισβητεί εμάς τους ίδιους.
Τότε ο στόχος δεν είναι πλέον μόνο να βρεθεί η καλύτερη λύση. Γίνεται σημαντικό να αποδείξουμε ότι δεν κάναμε λάθος ή να διατηρήσουμε την εικόνα μας απέναντι στους άλλους. Η εμπιστοσύνη υποχωρεί και μια καλή λύση μπορεί να απορριφθεί μόνο και μόνο επειδή κάποιος αισθάνεται ότι «χάνει».
Το πόσο έντονα συμβαίνει αυτό επηρεάζεται και από το πολιτισμικό πλαίσιο. Σε κάποιες άλλες κουλτούρες, η διατήρηση της σχέσης και η δυνατότητα του άλλου να «σώσει τα προσχήματα» μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σημασία.
Όταν κρύβουμε τη σύγκρουση, χάνουμε ένα μάθημα
Οι συγκρούσεις και οι συμφιλιώσεις των πρωτευόντων είναι συχνά ορατές στην ομάδα. Έτσι, τα μέλη της μπορούν να παρατηρούν πώς αποκαθίστανται οι σχέσεις και να μαθαίνουν τρόπους διαχείρισης των εντάσεων.
Στους ανθρώπους, αντίθετα, ο φόβος της έκθεσης συχνά οδηγεί στην αποφυγή ή στην επίλυση των διαφωνιών «πίσω από κλειστές πόρτες». Αυτό είναι λογικό όταν πρόκειται για μια καθαρά προσωπική διαμάχη. Όταν όμως η σύγκρουση αφορά ολόκληρη την ομάδα, η πλήρης απόκρυψή της στερεί από τους υπόλοιπους την ευκαιρία να δουν πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί δημιουργικά μια διαφωνία.
Η λύση του προβλήματος σε μία σύγκρουση δεν αρκεί
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη στη διαχείριση των συγκρούσεων είναι ότι εστιάζουμε αποκλειστικά στο αποτέλεσμα. Μια ομάδα μπορεί να πετύχει τους στόχους της, ενώ παράλληλα οι σχέσεις των μελών της να να επιδεινώνονται, με αποτέλεσμα να αποδυναμώνεται σταδιακά.
Η κοινωνική συνοχή λειτουργεί σαν ένα είδος «ασπίδας» απέναντι στις δυσκολίες. Όταν οι σχέσεις παραμένουν τραυματισμένες, η ομάδα μπορεί να συνεχίζει να λειτουργεί για κάποιο διάστημα, αλλά η συνεργασία γίνεται πιο εύθραυστη.
Πρώτα η σχέση, μετά η λύση στη σύγκρουση
Η ουσιαστική επίλυση μιας σύγκρουσης δεν αφορά μόνο στο ερώτημα «ποιος έχει δίκιο;». Αφορά και στο αν οι άνθρωποι μπορούν να συνεχίσουν να συνεργάζονται μετά τη διαφωνία.
vita.gr
