Ένα δυνατό γέλιο σε ένα τραπέζι με φίλους μοιάζει απολύτως φυσιολογικό. Το ίδιο γέλιο όμως στη μέση μιας επαγγελματικής συνάντησης μπορεί να τραβήξει όλα τα βλέμματα και να θεωρηθεί ακατάλληλο. Αντίστοιχα, ένας αναστεναγμός στον καναπέ μας περνά σχεδόν απαρατήρητος, ενώ μπροστά σε άλλους μπορεί να προκαλέσει την ερώτηση «τι έγινε;». Ακόμη κι όταν δεν λέμε τίποτα, η περίσταση και οι άνθρωποι γύρω μας επηρεάζουν τον τρόπο που εκλαμβάνουμε έναν ήχο.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Philosophical Transactions of the Royal Society B, εξέτασε τους άγραφους κοινωνικούς κανόνες που επηρεάζουν το πώς αντιλαμβανόμαστε τους ήχους στην καθημερινότητα. Ανάμεσα στα ευρήματά της ξεχώρισε ο αναστεναγμός, ο οποίος θεωρήθηκε περισσότερο αποδεκτός όταν κάποιος ήταν μόνος, παρά όταν βρισκόταν με φίλους, γνωστούς ή αγνώστους.
Αναστεναγμός, γέλιο και κραυγή σε μία εβδομάδα
Στη μελέτη συμμετείχαν 142 ενήλικες, κυρίως φοιτητές, με μέση ηλικία τα 23 έτη. Για επτά ημέρες απαντούσαν τρεις φορές την ημέρα σε σύντομα ερωτηματολόγια στο κινητό τους.
Κατέγραφαν πού βρίσκονταν, ποιοι ήταν μαζί τους και πώς θα περιέγραφαν την ατμόσφαιρα, ευχάριστη, επίσημη, ζωηρή ή περισσότερο συγκρατημένη. Δήλωναν επίσης αν είχαν ακούσει πρόσφατα κάποιον από τους ακόλουθους ήχους, γέλιο, κλάμα, αναστεναγμό ή κραυγή, είτε από άλλους είτε από τον εαυτό τους.
Στη συνέχεια εκτιμούσαν πόσο αποδεκτό θα θεωρούσαν οι περισσότεροι άνθρωποι τον συγκεκριμένο ήχο σε εκείνη την περίσταση. Συγκεντρώθηκαν συνολικά 2.670 ερωτηματολόγια και 3.821 αναφορές ήχων.
Το γέλιο θέλει παρέα
Το γέλιο συγκέντρωσε τη μεγαλύτερη αποδοχή συνολικά. Οι αξιολογήσεις του ήταν ιδιαίτερα θετικές σε κοινωνικές συναντήσεις και ανάμεσα σε κοντινούς ανθρώπους, σε σύγκριση με την παρουσία αγνώστων ή απλών γνωστών.
Ακόμη και οι κραυγές, που γενικά έλαβαν χαμηλότερες αξιολογήσεις, ήταν περισσότερο αποδεκτές σε πάρτι και σε ευχάριστες, ζωηρές περιστάσεις. Άλλωστε, μια κραυγή μπορεί να εκφράζει ενθουσιασμό, όχι μόνο φόβο. Το πλαίσιο βοηθά τους γύρω μας να καταλάβουν τι συμβαίνει.
Συνολικά, οι ήχοι κρίθηκαν πιο κατάλληλοι στο σπίτι και στις κοινωνικές συναναστροφές και λιγότερο κατάλληλοι σε χώρους εργασίας, εκπαίδευσης ή σε δημόσιους χώρους. Ωστόσο, το είδος του ήχου εξηγούσε μεγαλύτερο μέρος των διαφορών στις αξιολογήσεις από οποιονδήποτε μεμονωμένο παράγοντα του περιβάλλοντος.
Ο αναστεναγμός ακολουθεί άλλη διαδρομή
Οι αναστεναγμοί ήταν επίσης σχετικά αποδεκτοί, αλλά παρουσίασαν μια ιδιαιτερότητα. Έλαβαν υψηλότερες αξιολογήσεις όταν το άτομο ήταν μόνο του. Παράλληλα, αναφέρονταν συχνότερα στη δουλειά ή στις σπουδές και παρουσία γνωστών, παρότι εκεί γίνονταν λιγότερο αποδεκτοί.
Μια πιθανή ερμηνεία είναι ότι ο αναστεναγμός συχνά αφορά την προσωπική μας ένταση ή κόπωση, χωρίς να απευθύνεται απαραίτητα σε κάποιον. Η έρευνα, όμως, δεν μέτρησε αν προσφέρει μεγαλύτερη ανακούφιση όταν είμαστε μόνοι. Κατέγραψε εκτιμήσεις κοινωνικής αποδοχής, όχι την επίδρασή του στο στρες.
Ποιος ακούει και σε ποια στιγμή;
Η επισημότητα και η διαφορά στην ιεραρχία, όπως σε μια συζήτηση με προϊστάμενο, συνδέονταν γενικά με χαμηλότερη αποδοχή των ήχων. Η οικειότητα και η ευχάριστη ατμόσφαιρα άφηναν περισσότερα περιθώρια έκφρασης.
Οι αξιολογήσεις προέρχονται, πάντως, από ένα σχετικά μικρό και κυρίως νεανικό δείγμα. Αντανακλούν αντιλήψεις συγκεκριμένων ανθρώπων, όχι καθολικούς κανόνες συμπεριφοράς.
Ένας αναστεναγμός δίπλα μας, λοιπόν, δεν αρκεί για να συμπεράνουμε ότι κάποιος δυσανασχετεί μαζί μας. Όπως και με τις λέξεις, σημασία έχουν η στιγμή, η σχέση και όσα έχουν προηγηθεί. Μερικές φορές, μια απλή ερώτηση βοηθά περισσότερο από μια βιαστική ερμηνεία.
vita.gr
