Όταν μέσα σε μια σχέση κάποιος αγχώνεται περισσότερο και κάποιος λιγότερο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο ένας από τους δύο νοιάζεται περισσότερο ή λιγότερο. Σύμφωνα με επιστημονικές έρευνες, υπάρχουν βιολογικές και νευρολογικές διαφορές στον τρόπο με τον οποίο άνδρες και γυναίκες μπορεί να ανταποκρίνονται στο στρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι άνδρες ή όλες οι γυναίκες αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο. Οι ατομικές διαφορές, η προσωπικότητα, οι εμπειρίες και το περιβάλλον παίζουν επίσης σημαντικό ρόλο.
Το στρες δεν είναι μόνο… στο μυαλό
Όταν βρισκόμαστε υπό πίεση, ο εγκέφαλος και το σώμα ενεργοποιούν ένα σύστημα συναγερμού. Αυξάνονται οι ορμόνες και οι νευροδιαβιβαστές που μας βοηθούν να αντιδράσουμε σε μια απειλή. Ορισμένες μελέτες έχουν επισημάνει ότι οι γυναίκες μπορεί να εμφανίζουν ταχύτερη, εντονότερη ή μεγαλύτερης διάρκειας απόκριση στο στρες σε σχέση με τους άνδρες. Παράλληλα, διαφορές έχουν παρατηρηθεί στον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στην αντίδραση στο στρες. Δεν πρόκειται, όμως, για έναν «κανόνα» που ισχύει για κάθε άνθρωπο.
Τι ρόλο παίζουν οι ορμόνες;
Οι ορμόνες του φύλου φαίνεται να επηρεάζουν και την αντίδραση του οργανισμού στο στρες. Τα οιστρογόνα, για παράδειγμα, μπορούν να επηρεάσουν τη λειτουργία των συστημάτων που σχετίζονται με το στρες. Επειδή τα επίπεδά τους μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου, ορισμένες γυναίκες μπορεί να παρατηρούν διακυμάνσεις στον τρόπο με τον οποίο αισθάνονται και διαχειρίζονται την πίεση σε διαφορετικές φάσεις του κύκλου. Αυτό μπορεί να εξηγεί εν μέρει γιατί μια κατάσταση που κάποια ημέρα μοιάζει διαχειρίσιμη μπορεί, σε μια άλλη στιγμή, να φαίνεται πολύ πιο απαιτητική.
Όταν η ψυχραιμία του άλλου μας εκνευρίζει
Ας πάρουμε ένα κοινό σε όλους παράδειγμα. Ένα ζευγάρι ετοιμάζεται για οικογενειακές διακοπές. Η μία πλευρά οργανώνει βαλίτσες, εισιτήρια, φάρμακα, ρούχα, δραστηριότητες και δεκάδες μικρές λεπτομέρειες από εβδομάδες πριν. Η άλλη σκέφτεται: «Θα τα κάνουμε όλα το προηγούμενο βράδυ». Το αποτέλεσμα; Ο ένας αισθάνεται ότι σηκώνει όλο το βάρος και ο άλλος δεν καταλαβαίνει γιατί υπάρχει τόσο άγχος. Εδώ μπορεί εύκολα να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος. Η έλλειψη άγχους από τη μία πλευρά εκλαμβάνεται ως αδιαφορία από την άλλη. Όμως η διαφορετική αντίδραση στο στρες δεν σημαίνει απαραίτητα διαφορετικό επίπεδο ενδιαφέροντος.
Αντί για το «δεν σε νοιάζει», μια πιο χρήσιμη προσέγγιση μπορεί να είναι: «Αυτό με αγχώνει περισσότερο απ’ όσο φαίνεται να σε αγχώνει εσένα. Μπορείς να με βοηθήσεις με αυτό;» Και από την άλλη πλευρά, αντί για το «υπερβάλλεις», μπορεί να υπάρχει περισσότερη διάθεση κατανόησης: «Καταλαβαίνω ότι αυτό σε πιέζει. Τι μπορώ να αναλάβω;» Η διαφορά δεν χρειάζεται να γίνει σύγκρουση. Μπορεί να γίνει συνεργασία.
Δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος διαχείρισης του στρες
Κάποιοι άνθρωποι χρειάζονται χρόνο για να οργανώσουν τα πάντα. Άλλοι λειτουργούν καλύτερα όταν αφήνουν τα πράγματα να εξελιχθούν πιο αυθόρμητα. Κάποιοι μιλούν αμέσως για όσα τους απασχολούν, ενώ άλλοι χρειάζονται πρώτα λίγο χρόνο μόνοι τους.
Το ζητούμενο δεν είναι να αποφασίσουμε ποιος αντιδρά «σωστά» αλλά να αναγνωρίσουμε ότι δεν βιώνουμε όλοι το στρες με τον ίδιο τρόπο. Και αυτή η γνώση μπορεί να γίνει ένα σημαντικό εργαλείο στις σχέσεις μας. Γιατί όταν καταλαβαίνουμε ότι ο άλλος μπορεί πραγματικά να αντιλαμβάνεται διαφορετικά την ίδια κατάσταση, αφήνουμε λίγο περισσότερο χώρο για ενσυναίσθηση και λίγο λιγότερο για παρεξηγήσεις.
vita.gr
