Έχετε βρεθεί ποτέ δίπλα σε έναν άνθρωπο που είναι αγχωμένος και, χωρίς να σας πει τίποτα, να νιώσετε κι εσείς μια περίεργη ένταση; Ή μήπως η χαρά ενός αγαπημένου προσώπου μπορεί να σας αλλάξει αμέσως τη διάθεση; Η ενσυναίσθηση είναι η ικανότητά μας να κατανοούμε και να μοιραζόμαστε, ως έναν βαθμό, τα συναισθήματα των άλλων. Κάποιοι άνθρωποι φαίνεται να έχουν ιδιαίτερα υψηλή ευαισθησία σε συναισθηματικά ερεθίσματα και συχνά περιγράφουν τον εαυτό τους ως «empaths».
Τι αναφέρει η επιστήμη για την ενσυναίσθηση;
- Ο εγκέφαλός μας μπορεί να «καθρεφτίζει» τα συναισθήματα των άλλων
Η νευροεπιστήμη αναφέρει ότι όταν παρατηρούμε έναν άλλο άνθρωπο να βιώνει πόνο, φόβο ή χαρά, ενεργοποιούνται στον εγκέφαλό μας περιοχές που σχετίζονται με τη δική μας συναισθηματική εμπειρία. Σε αυτό το πλαίσιο έχουν μελετηθεί και οι λεγόμενοι νευρώνες-καθρέφτες, οι οποίοι συνδέονται με την παρατήρηση και την κατανόηση των ενεργειών των άλλων. Έτσι εξηγείται εν μέρει γιατί ένα χαμόγελο μπορεί να μας κάνει να χαμογελάσουμε ή γιατί η θέα ενός ανθρώπου που πονά μπορεί να μας προκαλέσει θλίψη.
- Τα συναισθήματα «μεταδίδονται» από άνθρωπο σε άνθρωπο
Η λεγόμενη “συναισθηματική μετάδοση” είναι ένα μελετημένο κοινωνικό φαινόμενο. Η διάθεση των ανθρώπων γύρω μας μπορεί να επηρεάσει τη δική μας. Σκεφτείτε ένα γραφείο όπου όλοι είναι αγχωμένοι πριν από μια σημαντική προθεσμία. Ή μια παρέα που γελά ασταμάτητα. Χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε πάντα, μπορούμε να συγχρονιστούμε συναισθηματικά με τους άλλους. Για ανθρώπους με αυξημένη συναισθηματική ευαισθησία, αυτό μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονο. Γι’ αυτό η επιλογή ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος και τα υγιή όρια έχουν μεγάλη σημασία.
3. Η υπερευαισθησία μπορεί να σημαίνει ότι χρειαζόμαστε λιγότερη… φασαρία
Δεν χρειάζονται όλοι οι άνθρωποι έντονα κοινωνικά ερεθίσματα για να αισθανθούν καλά. Άτομα που είναι πιο εσωστρεφή μπορεί να απολαμβάνουν περισσότερο δραστηριότητες όπως το διάβασμα, η μουσική, η φύση, ο διαλογισμός ή απλώς λίγος ποιοτικός χρόνος μόνοι τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι «δεν είναι κοινωνικοί». Σημαίνει ότι ο εγκέφαλος και το νευρικό τους σύστημα μπορεί να λειτουργούν καλύτερα με λιγότερη εξωτερική διέγερση.
4. Για κάποιους ανθρώπους το συναίσθημα γίνεται… σωματική εμπειρία
Υπάρχει ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον νευρολογικό φαινόμενο που ονομάζεται «συναισθησία καθρεφτικού αγγίγματος» (mirror-touch synesthesia), κατά την οποία διαφορετικές αισθήσεις συνδέονται μεταξύ τους με έναν ασυνήθιστο τρόπο. Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να «βλέπει» χρώματα όταν ακούει μουσική ή να συνδέει συγκεκριμένες λέξεις με γεύσεις.
Στην περίπτωση αυτή, το άτομο μπορεί να αισθάνεται στο δικό του σώμα μια αίσθηση που βλέπει να βιώνει κάποιος άλλος ή μπορεί επίσης να βιώνει έντονα τα συναισθήματα ή τη σωματική δυσφορία των άλλων.Αυτό μπορεί να βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί ορισμένοι άνθρωποι βιώνουν την ενσυναίσθηση τόσο έντονα, σαν να «μεταφέρουν» την εμπειρία του άλλου στο δικό τους σώμα. Ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με υψηλή ενσυναίσθηση έχει συναισθησία καθρεφτικού αγγίγματος· πρόκειται για μια ξεχωριστή νευρολογική κατάσταση.
5. Η ενσυναίσθηση είναι δύναμη, χρειάζεται όμως όρια
Το να κατανοούμε τους άλλους μπορεί να βελτιώσει τις σχέσεις μας, να ενισχύσει τη συμπόνια και να μας βοηθήσει να επικοινωνούμε καλύτερα. Όμως η συνεχής έκθεση στα συναισθήματα των άλλων μπορεί να γίνει εξαντλητική. Γι’ αυτό η αυτοφροντίδα και τα υγιή προσωπικά όρια είναι εξίσου σημαντικά με την κατανόηση των άλλων. Το να είσαι ευαίσθητος δεν σημαίνει ότι πρέπει να κουβαλάς όλα τα προβλήματα του κόσμου.
vita.gr
