Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αποθαρρύνονται μόνο από τη δυσκολία, αλλά και από το νόημα που της δίνουν. Όταν λέμε «δεν είμαι καλός στα μαθηματικά», «δεν τα καταφέρνω στις σχέσεις», «δεν έχω πειθαρχία», περιγράφουμε ασυνείδητα μια σταθερή ταυτότητα. Η αποτυχία παύει να είναι εμπειρία και γίνεται χαρακτηριστικό. Η επιτυχία όλο και απομακρύνεται…
Δεν είναι τυχαίο ότι η γλώσσα παίζει τόσο κρίσιμο ρόλο στη νοοτροπία μας. Ο εγκέφαλος δεν αντιδρά μόνο στα γεγονότα, αντιδρά και στο πλαίσιο μέσα στο οποίο τα ερμηνεύουμε. Όταν μια δυσκολία βιώνεται ως τελική απόδειξη ανεπάρκειας, ενεργοποιεί πιο εύκολα το άγχος, την αποφυγή και την παραίτηση. Όταν, αντίθετα, εκλαμβάνεται ως ένδειξη ότι η μάθηση βρίσκεται σε εξέλιξη, αυξάνεται η πιθανότητα να επιμείνουμε.
«The power of yet»: Η επιτυχία είναι… κοντά
Σε αντίθεση με τα απλουστευτικά μηνύματα τύπου «μπορείς τα πάντα», η νοοτροπία του «όχι ακόμη» είναι ισχυρή ακριβώς επειδή δεν είναι ψευδώς καθησυχαστική. Δεν λέει:
- «Είσαι ήδη τέλειος».
- «Αρκεί να το πιστέψεις».
- «Αν προσπαθήσεις, θα πετύχεις οπωσδήποτε».
Λέει κάτι πιο ώριμο και επιστημονικά ακριβές:
- «Αυτό που δεν καταφέρνεις σήμερα, μπορεί να γίνει δυνατότητα αύριο».
- «Η πρόοδος δεν είναι γραμμική».
- «Η αποτυχία δεν είναι το τέλος».
Η θεωρία αγγίζει σχεδόν κάθε τομέα της ζωής:
- Στις σχέσεις: «Δεν έχω μάθει ακόμη να βάζω όρια χωρίς ενοχές».
- Στη δουλειά: «Δεν αισθάνομαι ακόμη έτοιμος να ηγηθώ, αλλά μπορώ να το καλλιεργήσω».
- Στο σώμα και στις συνήθειες: «Δεν έχω χτίσει ακόμη σταθερή ρουτίνα».
- Στην ψυχική ανθεκτικότητα: «Δεν ξέρω ακόμη πώς να διαχειρίζομαι την απογοήτευση».
Διαπιστώνουμε ότι η διαφορά δεν είναι απλώς λεκτική. Είναι υπαρξιακή: Το «δεν μπορώ» κλείνει την πόρτα. Το «όχι ακόμη» την αφήνει μισάνοιχτη.
Ζούμε σε μια εποχή που εξιδανικεύει το αποτέλεσμα: το σώμα που «μεταμορφώθηκε», την καριέρα που «εκτοξεύτηκε», τον άνθρωπο που «βρήκε τον εαυτό του». Σπάνια βλέπουμε το αμήχανο, αργό, αντιφατικό ενδιάμεσο. Κι όμως, εκεί συντελείται σχεδόν όλη η πραγματική ανάπτυξη. Γι’ αυτό δεν πρέπει με την πρώτη δυσκολία να χαμηλώνουμε τον πήχη, αλλά να αναγνωρίζουμε ότι η εξέλιξη χρειάζεται χρόνο, αστοχίες και επαναλήψεις.
vita.gr
