Γιατί μερικές φορές αντιδρούμε με υπερβολικό άγχος σε καταστάσεις που, αντικειμενικά, δεν αποτελούν άμεση απειλή; Σύμφωνα με μια προσέγγιση που βασίζεται στην εξελικτική ψυχολογία, ο εγκέφαλός μας εξακολουθεί να λειτουργεί με ορισμένους μηχανισμούς επιβίωσης που δημιουργήθηκαν σε μια πολύ διαφορετική εποχή.
Οι πρόγονοί μας έπρεπε να αντιμετωπίζουν αρπακτικά ζώα, πείνα, ασθένειες, βία και κοινωνική απόρριψη. Ο εγκέφαλος εξελίχθηκε ώστε να εντοπίζει γρήγορα κάθε πιθανό κίνδυνο και να προετοιμάζει το σώμα για τη χειρότερη δυνατή εξέλιξη. Σήμερα, όμως, μπορεί να ενεργοποιεί τον ίδιο συναγερμό μπροστά σε μια οικονομική δυσκολία, μια κριτική, μια αβεβαιότητα ή ένα πρόβλημα υγείας.
Το άγχος έρχεται όταν το μυαλό μας βλέπει «τίγρη» εκεί που δεν υπάρχει
Η βασική ιδέα της μεθόδου είναι ότι ο σύγχρονος άνθρωπος συχνά αντιδρά σε καθημερινές απειλές σαν να βρίσκεται μπροστά σε έναν θηρευτή. Το συναίσθημα είναι πραγματικό, ακόμη κι αν ο κίνδυνος δεν είναι άμεσος. Η μέθοδος «five-step-no-tiger» προτείνει πέντε βήματα για να αντιμετωπιστεί αυτός ο φαύλος κύκλος.
1. Αναζητήστε τη ρίζα που έχει το άγχος
Το πρώτο βήμα είναι να αναρωτηθούμε τι πραγματικά βρίσκεται πίσω από τον φόβο μας. Μήπως ο εγκέφαλός μας υπερεκτιμά την πιθανότητα ενός κινδύνου; Η αναγνώριση αυτής της διαδικασίας μπορεί να μας βοηθήσει να ξεχωρίσουμε τον πραγματικό κίνδυνο από τον φόβο που δημιουργεί το μυαλό.
2. Μιλήστε και στον «αρχαίο» και στον σύγχρονο εγκέφαλό σας
Το δεύτερο βήμα συνδυάζει το συναίσθημα με τη λογική. Από τη μία, χρειάζεται να καθησυχάσουμε το κομμάτι του εγκεφάλου που αντιδρά σαν να υπάρχει άμεση απειλή. Από την άλλη, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πραγματικά δεδομένα και στοιχεία για να αξιολογήσουμε ψύχραιμα την κατάσταση.
Σε μία περίπτωση που κάποιος έχει άγχος υγείας, η εσωτερική φράση «οι εξετάσεις μου είναι φυσιολογικές, άρα δεν χρειάζεται να ανησυχώ αυτή τη στιγμή» μπορεί να λειτουργήσει ως υπενθύμιση της πραγματικότητας.
3. Το να μειώσετε το άγχος δεν είναι μία ευθεία πορεία
Η μείωση του άγχους μπορεί να είναι μια πορεία με πισωγυρίσματα. Θα υπάρξουν καλύτερες και δυσκολότερες ημέρες. Η αποδοχή των προσωρινών πισωγυρισμάτων μπορεί να αποτρέψει την απογοήτευση και την αίσθηση αποτυχίας.
4. Αναγνωρίστε τις μικρές νίκες
Μια μικρή αλλαγή μπορεί να έχει σημασία: να καθυστερήσουμε μια αγχώδη αντίδραση, να κάνουμε έναν σύντομο περίπατο ή να αντιμετωπίσουμε μια δύσκολη σκέψη χωρίς να την αφήσουμε να μας κατακλύσει. Η αναγνώριση αυτών των μικρών επιτυχιών ενισχύει την εμπιστοσύνη στον εαυτό μας.
5. Χρησιμοποιήστε τα πισωγυρίσματα ως μάθημα
Αντί να θεωρούμε μια δύσκολη ημέρα αποτυχία, μπορούμε να εξετάζουμε τι την προκάλεσε και τι μπορούμε να κάνουμε διαφορετικά την επόμενη φορά. Με αυτόν τον τρόπο, ένα πισωγύρισμα γίνεται πληροφορία και όχι λόγος εγκατάλειψης της προσπάθειας.
Η κεντρική ιδέα της μεθόδου είναι απλή: μερικές φορές ο εγκέφαλός μας χτυπά συναγερμό επειδή νομίζει ότι υπάρχει «τίγρη», ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος. Αναγνωρίζοντας αυτή τη διαφορά και συνδυάζοντας τη συναισθηματική επίγνωση με τη λογική αξιολόγηση, μπορούμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικότερα το περιττό άγχος.
vita.gr
