Την επόμενη φορά που κάποιος θα σας χαμογελάσει, είναι πολύ πιθανό να του χαμογελάσετε κι εσείς πριν καν το συνειδητοποιήσετε. Μέσα σε λίγα κλάσματα του δευτερολέπτου, οι μύες του προσώπου «απαντούν» στο χαμόγελο που βλέπουμε απέναντί μας.
Αυτή η αυθόρμητη αντίδραση δεν είναι απλώς ευγένεια ή κοινωνική συνήθεια. Στην ψυχολογία είναι γνωστή ως συναισθηματική μίμηση και φαίνεται πως παίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο που πλησιάζουμε τους άλλους, επικοινωνούμε και τελικά αποφασίζουμε αν μπορούμε να τους εμπιστευτούμε.
Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Emotion δείχνει ότι όσο πιο έντονα μιμείται κάποιος ασυνείδητα ένα χαμόγελο, τόσο πιο αξιόπιστο τείνει να θεωρεί το πρόσωπο που βλέπει. Μάλιστα, οι συμμετέχοντες που «αντέγραφαν» περισσότερο το χαμόγελο του άλλου ήταν και πιο πρόθυμοι να μοιραστούν τους πόρους τους σε ένα παιχνίδι εμπιστοσύνης.
Γιατί μιμούμαστε το χαμόγελο;
Η μίμηση των εκφράσεων είναι ένας από τους πιο άμεσους τρόπους με τους οποίους συνδεόμαστε κοινωνικά. Όταν βλέπουμε κάποιον να χαμογελά, το πρόσωπό μας μπορεί να κινηθεί αντίστοιχα μέσα σε 300 έως 400 χιλιοστά του δευτερολέπτου, περίπου όσο διαρκεί ένα ανοιγοκλείσιμο των ματιών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι παίρνουμε συνειδητά την απόφαση να χαμογελάσουμε. Το σώμα ανταποκρίνεται πριν προλάβουμε να το σκεφτούμε. Η αντίδραση αυτή φαίνεται να βοηθά στη δημιουργία οικειότητας, σαν ένα μικρό σήμα ότι «είμαστε στην ίδια πλευρά». Γι’ αυτό και ένα ζεστό χαμόγελο μπορεί να αλλάξει την ατμόσφαιρα μιας συζήτησης. Μειώνει την απόσταση, διευκολύνει την επικοινωνία και καλλιεργεί ένα αίσθημα ασφάλειας.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο;
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διαδικασία ξεκινά από εγκεφαλικά δίκτυα που ενεργοποιούνται τόσο όταν κάνουμε μια κίνηση όσο και όταν βλέπουμε κάποιον άλλο να την κάνει. Όταν, λοιπόν, βλέπουμε ένα χαμόγελο, ο εγκέφαλος δεν το καταγράφει απλώς ως εικόνα. Το αναπαράγει εσωτερικά, ενεργοποιώντας την αντίστοιχη σωματική αντίδραση.
Καθώς το πρόσωπο αρχίζει να χαμογελά, έστω και ανεπαίσθητα, επηρεάζεται και η συναισθηματική μας κατάσταση. Η κίνηση του προσώπου μπορεί να στείλει σήματα στον εγκέφαλο που ενισχύουν πιο θετικά συναισθήματα. Έτσι, το χαμόγελο του άλλου δεν μας φαίνεται μόνο ευχάριστο, μπορεί να κάνει και τον ίδιο τον άνθρωπο απέναντί μας να μοιάζει πιο προσιτός και αξιόπιστος.
Κάθε χαμόγελο δεν είναι ίδιο
Βέβαια, δεν λειτουργούν όλα τα χαμόγελα με τον ίδιο τρόπο. Ένα αυθεντικό, ζεστό χαμόγελο που φτάνει μέχρι τα μάτια έχει διαφορετική επίδραση από ένα τυπικό ή αμήχανο χαμόγελο. Οι ειδικοί διακρίνουν διαφορετικούς τύπους, όπως εκείνα που εκφράζουν χαρά, εκείνα που δείχνουν φιλική πρόθεση και εκείνα που μπορεί να χρησιμοποιούνται για να δηλώσουν υπεροχή ή έλεγχο.
Αυτό έχει σημασία, γιατί η εμπιστοσύνη δεν εξαρτάται μόνο από ένα χαμόγελο. Μετράει το βλέμμα, η έκφραση, ο τόνος της φωνής, η στάση του σώματος και το πλαίσιο συνολικά. Ένα χαμόγελο μπορεί να λειτουργήσει ως μια πρώτη γέφυρα επικοινωνίας, αλλά δεν αρκεί από μόνο του για να τη στηρίξει.
Και τα emoji;
Στην ψηφιακή επικοινωνία, τα emoji έχουν αναλάβει συχνά τον ρόλο του χαμόγελου. Ένα χαμογελαστό σύμβολο μπορεί να μαλακώσει ένα μήνυμα, να δείξει καλή πρόθεση ή να κάνει μια φράση να φανεί πιο φιλική.
Ωστόσο, ένα emoji δεν έχει την ίδια δύναμη με ένα πραγματικό χαμόγελο. Είναι στατικό, δεν συνοδεύεται από το βλέμμα ή την φωνή και δεν δημιουργεί την ίδια αίσθηση σύνδεσης ανάμεσα σε δύο ανθρώπους. Μπορεί να βοηθήσει στην επικοινωνία, αλλά δεν αντικαθιστά πλήρως τη ζωντανή επαφή.
vita.gr
