Νέες δυνατότητες χρηματοδότησης για μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αγρότες και νοικοκυριά δημιουργεί η ολοκλήρωση της Αξιολόγησης κατά Πυλώνες (Pillar Assessment) της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 15 Ιουλίου.
Η πιστοποίηση διευρύνει τον ρόλο της ΕΑΤ, καθώς της επιτρέπει να συμμετέχει ως πιστοποιημένος εταίρος στην υλοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών προγραμμάτων και να διαχειρίζεται πόρους που προέρχονται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σε πρώτη φάση, η ΕΑΤ αναμένεται να αξιοποιήσει περίπου 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με στόχο να κινητοποιήσει πρόσθετα κεφάλαια από το τραπεζικό και ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Με βάση την έως σήμερα εμπειρία μόχλευσης των προγραμμάτων της, το συνολικό ύψος των χρηματοδοτήσεων εκτιμάται ότι θα μπορούσε να φτάσει τα 5 έως 5,5 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, η ΕΑΤ σχεδιάζει να διευρύνει τη δραστηριότητά της και στην αγροτική επιχειρηματικότητα, μέσω ενός νέου χρηματοδοτικού εργαλείου για τον πρωτογενή τομέα, το οποίο θα συνδυάζει δάνεια και επιχορηγήσεις για αγρότες.
Τι αλλάζει μετά το Pillar Assessment
Η ολοκλήρωση του Pillar Assessment επιτρέπει στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα να συνεργάζεται απευθείας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων, χωρίς να απαιτείται η μεσολάβηση υπουργείου για κάθε χρηματοδοτικό πρόγραμμα.
Μέχρι σήμερα, τα ευρωπαϊκά κονδύλια διοχετεύονταν κατά κύριο λόγο μέσω των κρατών-μελών και των Περιφερειών, ενώ η ΕΑΤ συμμετείχε ως φορέας υλοποίησης συγκεκριμένων χρηματοδοτικών προγραμμάτων.
Μετά την πιστοποίηση, η Τράπεζα αποκτά τη δυνατότητα να αντλεί και να διαχειρίζεται χρηματοδοτικούς πόρους στο πλαίσιο απευθείας συνεργασίας με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της ολοκλήρωσης του κύκλου του Ταμείου Ανάκαμψης και της προετοιμασίας για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ 2028-2034. Στόχος είναι η ΕΑΤ να μπορεί να συνεχίσει να διαθέτει χρηματοδοτικά εργαλεία με ευνοϊκότερους όρους και μετά την ολοκλήρωση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Ο αναβαθμισμένος ρόλος της ΕΑΤ αναμένεται να αποτυπωθεί και στα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα που προετοιμάζονται, ενώ σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Από τα 2 δισ. ευρώ σε χρηματοδοτήσεις έως 5,5 δισ. ευρώ
Η διαδικασία για την πιστοποίηση της ΕΑΤ ξεκίνησε το 2022 και ολοκληρώθηκε έπειτα από πολυετείς ελέγχους και αξιολογήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μέσω της αρμόδιας Γενικής Διεύθυνσης DG GROW.
Η νέα δυνατότητα επιτρέπει στην ΕΑΤ να διαχειριστεί περίπου 2 δισ. ευρώ από αδιάθετους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση του ισχύοντος χρηματοδοτικού κύκλου.
Η αξιοποίηση των κεφαλαίων δεν περιορίζεται, ωστόσο, στην απευθείας διάθεσή τους υπό τη μορφή δανείων. Η ΕΑΤ χρησιμοποιεί μηχανισμούς μόχλευσης, μέσω των οποίων κινητοποιούνται επιπλέον κεφάλαια από τράπεζες και άλλους φορείς του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Με βάση τα έως σήμερα στοιχεία, ο μέσος πολλαπλασιαστής των πόρων που διαχειρίζεται η ΕΑΤ διαμορφώνεται περίπου στο 2,7. Εφόσον διατηρηθεί αντίστοιχη σχέση μόχλευσης, οι πόροι των 2 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε συνολικές χρηματοδοτήσεις ύψους περίπου 5 έως 5,5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες και αγροτικές επιχειρήσεις.
Πρόκειται για εκτίμηση που βασίζεται στην προηγούμενη απόδοση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων της Τράπεζας και όχι για ήδη εγκεκριμένο ύψος νέων δανείων.
Τα στοιχεία για τη δραστηριότητα της ΕΑΤ
Από το 2019 έως σήμερα, η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει εγκρίνει περισσότερα από 88.000 δάνεια, συνολικού ύψους 15,15 δισ. ευρώ, προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία για την οικονομική επίδραση των χρηματοδοτήσεών της, η δραστηριότητά της συνδέεται με:
- 12,5 δισ. ευρώ πρόσθετου ΑΕΠ
- 383.600 θέσεις εργασίας
- 7,3 δισ. ευρώ πρόσθετου εισοδήματος εργαζομένων
- 5 δισ. ευρώ επιπλέον δημόσιων εσόδων
Τα συγκεκριμένα στοιχεία αποτυπώνουν τη δραστηριότητα της ΕΑΤ πριν από την ολοκλήρωση του Pillar Assessment. Η νέα πιστοποίηση δημιουργεί πλέον τη δυνατότητα διεύρυνσης τόσο των διαθέσιμων πόρων όσο και του πεδίου εφαρμογής των χρηματοδοτικών εργαλείων.
Διεύρυνση του ρόλου πέρα από τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα έχει συνδεθεί μέχρι σήμερα κυρίως με τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, μέσω προγραμμάτων όπως το ΤΕΠΙΧ, καθώς και με χρηματοδοτικά εργαλεία που απευθύνονται σε νοικοκυριά.
Βασικός στόχος αυτών των παρεμβάσεων είναι η κάλυψη χρηματοδοτικών κενών της αγοράς και η διευκόλυνση της πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό για επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν δυσκολίες εξαιτίας του μεγέθους τους ή των οικονομικών χαρακτηριστικών τους.
Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, ο ρόλος της ΕΑΤ διευρύνεται σε περισσότερους τομείς της οικονομίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Ενεργειακή μετάβαση: Η χρηματοδότηση επενδύσεων που σχετίζονται με την ενεργειακή απόδοση, την ανθεκτικότητα και άλλες ευρωπαϊκές προτεραιότητες.
- Καινοτομία: Το Ταμείο Καινοτομίας διαχειρίζεται ήδη κεφάλαια ύψους 155 εκατ. ευρώ.
- Αγροτική επιχειρηματικότητα: Προετοιμάζεται νέο Ταμείο για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα, με συνδυασμό δανείων και επιχορηγήσεων.
- Προσιτή στέγη: Η ΕΑΤ συμμετέχει στη χρηματοδότηση του προγράμματος «Σπίτι μου 2», μέσω του οποίου νοικοκυριά αποκτούν πρώτη κατοικία με τραπεζικό δάνειο.
Η δυνατότητα απευθείας άντλησης ευρωπαϊκών πόρων δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η ΕΑΤ να συμμετέχει στο μέλλον στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση αντίστοιχων προγραμμάτων, ανάλογα με τις κυβερνητικές και ευρωπαϊκές χρηματοδοτικές προτεραιότητες.
Η ολοκλήρωση του Pillar Assessment σηματοδοτεί, επομένως, τη μετάβαση της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας σε ένα ευρύτερο πεδίο δραστηριότητας, με έμφαση στην ενίσχυση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, στη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων και στην αξιοποίηση των νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.
enikonomia.gr
