Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι μερικές φορές η χαρά αρχίζει πολύ πριν από το ίδιο το γεγονός; Ότι το να οργανώνετε ένα ταξίδι, μια έξοδο με φίλους ή ακόμη και ένα όμορφο δείπνο μπορεί να σας φτιάξει τη διάθεση ημέρες ή και εβδομάδες νωρίτερα; Δεν είναι ιδέα σας. Η επιστήμη δείχνει ότι ο εγκέφαλος ανταποκρίνεται στην προσμονή ενός ευχάριστου γεγονότος σχεδόν σαν να το ζει ήδη. Και αυτή η «προκαταβολική» ευτυχία μπορεί να λειτουργήσει ως αντίδοτο στο στρες, να αυξήσει το αίσθημα ευεξίας και να μας κάνει πιο αισιόδοξους στην καθημερινότητα.
Η χαρά δεν βρίσκεται μόνο στη στιγμή
Συχνά πιστεύουμε ότι η ευτυχία έρχεται όταν πετύχουμε έναν στόχο, φτάσουμε στις διακοπές ή ζήσουμε μια ξεχωριστή εμπειρία. Ωστόσο, οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν εδώ και χρόνια ότι ένα σημαντικό μέρος της ευχαρίστησης γεννιέται πολύ νωρίτερα. Όταν σχεδιάζουμε κάτι που μας ενθουσιάζει, ο εγκέφαλος αρχίζει να δημιουργεί νοητικές εικόνες του μέλλοντος. Φανταζόμαστε πρόσωπα, μέρη, μυρωδιές, συζητήσεις και συναισθήματα. Αυτή η διαδικασία δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι της φαντασίας. Ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την ανταμοιβή, τα κίνητρα και τη λήψη αποφάσεων, δημιουργώντας ένα πραγματικό αίσθημα ευχαρίστησης πριν καν συμβεί το γεγονός.
Οι διακοπές μάς κάνουν χαρούμενους… πριν ακόμη ξεκινήσουν
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι τα ταξίδια.
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που σχεδιάζουν διακοπές αναφέρουν αυξημένα επίπεδα ευτυχίας ήδη από την περίοδο της προετοιμασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η προσμονή φαίνεται να συμβάλλει περισσότερο στο συνολικό αίσθημα ευεξίας από τις αναμνήσεις μετά την επιστροφή. Το να έχουμε κάτι όμορφο να περιμένουμε λειτουργεί σαν μια καθημερινή υπενθύμιση ότι μας περιμένει μια θετική εμπειρία.
Δεν χρειάζεται να είναι κάτι μεγάλο
Το πιο αισιόδοξο μήνυμα της έρευνας είναι ότι ο εγκέφαλος δεν κάνει διάκριση μόνο υπέρ των μεγάλων γεγονότων.
Ένα δείπνο με φίλους μια Παρασκευή, μια κυριακάτικη εκδρομή, ένα μάθημα χορού, μια βόλτα στην παραλία ή ακόμη και μια ώρα που έχουμε κρατήσει αποκλειστικά για τον εαυτό μας μπορούν να λειτουργήσουν με τον ίδιο τρόπο.
Αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχει μια θετική προσδοκία που δίνει στον εγκέφαλο έναν λόγο να «κοιτάζει μπροστά».
Γιατί όσοι κάνουν σχέδια δείχνουν πιο ήρεμοι;
Η καθημερινότητα γίνεται πιο διαχειρίσιμη όταν δεν μοιάζει με μια ατελείωτη λίστα υποχρεώσεων.
Η ύπαρξη ευχάριστων σχεδίων λειτουργεί σαν ψυχολογική «άγκυρα». Μας υπενθυμίζει ότι η ζωή δεν αποτελείται μόνο από deadlines και λογαριασμούς, αλλά και από στιγμές που μας γεμίζουν.
Παράλληλα, ο προγραμματισμός αυτών των εμπειριών ενισχύει το αίσθημα ελέγχου. Και γνωρίζουμε ότι όταν νιώθουμε πως έχουμε έστω έναν μικρό βαθμό ελέγχου στην καθημερινότητά μας, τα επίπεδα του στρες μειώνονται.
Προσοχή- Υπάρχει παγίδα
Βέβαια, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι υπάρχει μια λεπτή ισορροπία.
Άλλο η δημιουργική προσμονή και άλλο το να ζούμε συνεχώς στο μέλλον, παραμελώντας το παρόν. Αν επενδύουμε όλη μας την ευτυχία σε ένα γεγονός που θα συμβεί σε μήνες, υπάρχει κίνδυνος να απογοητευτούμε ή να χάσουμε τις μικρές χαρές της καθημερινότητας.
Η ιδανική προσέγγιση είναι να καλλιεργούμε συχνά μικρές προσδοκίες: μια βόλτα, έναν καφέ με έναν αγαπημένο άνθρωπο, ένα βιβλίο που θέλουμε να ξεκινήσουμε, μια μικρή απόδραση. Και αυτή η διαδικασία, όσο απλή κι αν φαίνεται, μπορεί να γίνει ένας πολύτιμος σύμμαχος απέναντι στο άγχος και τη μονοτονία της καθημερινότητας.
vita.gr
