Στην Τουρκία και συγκεκριμένα στην Άγκυρα, για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, μεταβαίνει σήμερα Τρίτη (7.7.26) ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Εκτός από τις διεργασίες για τη συλλογική άμυνα, που είναι το θέμα της επίσημης ατζέντας των ηγετών των κρατών – μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, η Αθήνα έχει στραμμένο το βλέμμα της προς την πλευρά του Αμερικανού προέδρου και του προέδρου της Τουρκίας, ο οποίος παζαρεύει την προμήθεια αμερικανικών κινητήρων για τα μαχητικά Kaan – κάτι, που εκτιμάται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι έτοιμος να του προσφέρει – αλλά και την απόκτηση F-35.
Που «ποντάρει» η Αθήνα για το αίτημα Ερντογάν για τα F-35;
Η Αθήνα «ποντάρει» στο Αμερικανικό Κογκρέσο, που είναι και το αρμόδιο όργανο των ΗΠΑ για να εγκρίνει αμυντικές προμήθειες και το οποίο έχει βάλει «απαγορευτικό» στην Άγκυρα για την απόκτηση των F-35, κυρίως λόγω της αγοράς και κατοχής από την Τουρκία του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος S-400.
«Εξακολουθούν να υφίστανται οι περιορισμοί, τους οποίους προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία, για την άρση των οποίων απαιτείται νεότερη απόφαση του Κογκρέσου. Άρα, κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα για την άρση των απαγορεύσεων» δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, στη Βουλή, τονίζοντας ότι «οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο καλύτερο σημείο στο οποίο βρίσκονταν ποτέ» και ότι «η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει τόσο το ισχυρό διεθνές αποτύπωμα, όσο και τις σχέσεις εκείνες για να μπορεί να οικοδομήσει τα δικά της εθνικά συμφέροντα σε ό,τι αφορά τα εξοπλιστικά».
Το «παζάρι» για τα Kaan
Όσον αφορά στην πιθανή πώληση των κινητήρων GE F110 για το KAAN από τις ΗΠΑ στην Τουρκία, η Αθήνα περιορίζεται μέχρι στιγμής να απαντά ότι διατηρεί στενή συνεργασία με τις ΗΠΑ και ότι αξιολογεί τις εξελίξεις με βάση τα δικά της εξοπλιστικά και διπλωματικά συμφέροντα, σημειώνοντας με έμφαση ότι η Ελλάδα είναι ο μόνος περιφερειακός σύμμαχος που έχει ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα των F-35 και ότι αυτό αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για την αποτρεπτική της ισχύ.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Ερντογάν, ούτε με τον Αμερικανό Πρόεδρο Τραμπ, ωστόσο είναι πιθανό να έχουν κάποιο ολιγόλεπτο τετ α τετ στο πλαίσιο της Συνόδου του ΝΑΤΟ.
Η ατζέντα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ
Η άμυνα είναι το βασικό θέμα στην επίσημη ατζέντα της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία, κυβερνητικές πηγές σημειώνουν ότι πραγματοποιείται σε μία περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και έναν χρόνο μετά τη Σύνοδο της Χάγης, κατά την οποία οι ηγέτες της Συμμαχίας συμφώνησαν σε μια σημαντική αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων.
Η υποχρέωση για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ
Οι 32 ηγέτες των κυβερνήσεων των κρατών – μελών της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας καλούνται να αξιολογήσουν την πρόοδο των συμμάχων στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στη συλλογική άμυνα και για δικαιότερο επιμερισμό των βαρών βρίσκεται στο επίκεντρο της διατλαντικής συζήτησης.
Οι αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας
Πηγές του Μαξίμου σημειώνουν ότι η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο «με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη».
Όπως εξηγούν, η Ελλάδα έχει ήδη υπερβεί τη δέσμευση (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%).
Συγκεκριμένα, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας μας για το 2026 εκτιμώνται σε 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024, δηλώνουν κυβερνητικές πηγές, υπογραμμίζοντας ότι «με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα διατηρεί και ενισχύει, μέσω του δωδεκαετούς προγράμματος εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, τη θέση της στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που υπερβαίνουν συστηματικά τις νατοϊκές δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες».
Οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον σχετικό στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Όμως και διαχρονικά η Ελλάδα έχει τηρήσει τις συμμαχικές της υποχρεώσεις, λόγω και των κινδύνων από την επιθετική και αναθεωρητική στάση της γείτονος Τουρκίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης συνέχισε να υπερβαίνει τον προηγούμενο στόχο του 2% του ΑΕΠ, σε αντίθεση με άλλες συμμαχικές χώρες…
Η συμμαχική δέσμευση για συνολικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035 προβλέπει 3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα, όπως υποδομές διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Το αίτημα Μητσοτάκη για την Ευρωπαϊκή συλλογική άμυνα
Η Αθήνα δεν κρύβει την ικανοποίηση της που ο δικαιότερος επιμερισμός των αμυντικών βαρών μεταξύ των συμμάχων βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της διατλαντικής σχέσης, με το Μέγαρο Μαξίμου να τονίζει ότι ο πρωθυπουργός υπήρξε από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ανέδειξαν την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα δε, υπενθυμίζουν ότι ο Κ. Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα.
Το πρόγραμμα της Συνόδου
Το πρόγραμμα της Συνόδου ξεκινά σήμερα το βράδυ με το δείπνο που παραθέτει προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ ο Πρόεδρος της Τουρκίας και η σύζυγός του. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν επίσης ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν, καθώς και οι Πρόεδροι της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι και της Νότιας Κορέας Λι Τζάε Μιούνγκ.
Οι εργασίες της Συνόδου θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη.
To άρθρο Σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα: Στο «μικροσκόπιο» η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν και οι θέσεις της Αθήνας δημοσιεύτηκε στο NewsIT .
Πηγή
