Έχουμε μάθει να μιλάμε για το στρες σαν να είναι κάτι που πρέπει πάση θυσία να εξαφανίσουμε. Να το αποφύγουμε, να το μειώσουμε, να το ελέγξουμε πριν μας καταβάλει. Και φυσικά, όταν το στρες γίνεται χρόνιο και ανεξέλεγκτο, μπορεί να επιβαρύνει σοβαρά την υγεία και την καθημερινότητά μας.
Όμως υπάρχει και μια άλλη, πιο ενδιαφέρουσα πτυχή, που υποστηρίζει ότι δεν έχει σημασία μόνο πόσο στρες βιώνουμε, αλλά και τι πιστεύουμε γι’ αυτό. Οι ψυχολόγοι το ονομάζουν stress mindset (νοοτροπία για το στρες), που περιλαμβάνει το σύνολο των πεποιθήσεων για το άγχος. Το βλέπουμε δηλαδή, ως κάτι που μας καθηλώνει ή ως μια ένδειξη ότι το σώμα και το μυαλό μας κινητοποιούνται για να ανταποκριθούν;
Η διαφορά δεν είναι απλώς θεωρητική. Έρευνες των τελευταίων ετών δείχνουν ότι οι άνθρωποι που βλέπουν το στρες ως κάτι που μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να τους ενισχύσει, τείνουν να έχουν καλύτερη απόδοση, πιο θετική διάθεση και λιγότερη ένταση. Όχι επειδή ωραιοποιούν την πίεση, αλλά επειδή δεν πανικοβάλλονται όταν έρχονται αντιμέτωποι μαζί της.
Είναι επαναπλαισίωση όχι θετική σκέψη
Η ουσία δεν είναι να πούμε «όλα καλά» ενώ πιεζόμαστε. Αυτό θα ήταν απλώς άρνηση. Το πιο χρήσιμο είναι να αναγνωρίσουμε ότι το στρες συχνά εμφανίζεται όταν κάτι μας νοιάζει, μπροστά σε μια απαιτητική δουλειά, μια σημαντική απόφαση, μια αλλαγή, μια πρόκληση.
Αντί λοιπόν να αγχωνόμαστε επειδή… αγχωθήκαμε, μπορούμε να δούμε τα σημάδια του σώματος αλλιώς. Η καρδιά που χτυπά πιο γρήγορα, η εγρήγορση, η ένταση, μπορεί να είναι και τρόπος προετοιμασίας. Στην πραγματικότητα, το στρες πρόκειται για μια φυσιολογική αντίδραση που μας βοηθά να συγκεντρωθούμε, να κινητοποιηθούμε και να ανταποκριθούμε καλύτερα σε μια πρόκληση, το πρόβλημα ξεκινά όταν τα επίπεδά του παραμένουν μόνιμα ψηλά.
Όταν όμως αντιλαμβανόμαστε το στρες ως κάτι που μπορεί να μας ενισχύσει, είναι πιο πιθανό να το διαχειριστούμε πιο λειτουργικά, αντί να το αφήσουμε να μας καταβάλει.
Για να δούμε το στρες με άλλα μάτια
- Το αναγνωρίζουμε: Δεν το κρύβουμε κάτω από το χαλί. Λέμε καθαρά τι μας πιέζει και παρατηρούμε πώς αντιδρά το σώμα μας.
- Το βλέπουμε αλλιώς: Το στρες συχνά δείχνει ότι κάτι έχει αξία για εμάς. Αντί να το αντιμετωπίζουμε μόνο ως απειλή, το βλέπουμε και ως ένδειξη ενδιαφέροντος.
- Το χρησιμοποιούμε υπέρ μας: Η ένταση μπορεί να γίνει καύσιμο, αν τη διοχετεύσουμε σωστά. Σκεφτείτε συγκέντρωση, δράση, προετοιμασία.
- Θυμόμαστε τις στιγμές που μας βοήθησε να εξελιχτούμε: Πολλές φορές οι περίοδοι στις οποίες εξελιχθήκαμε περισσότερο ήταν και οι πιο απαιτητικές. Αυτό δεν μειώνει τη δυσκολία, αλλά μας βοηθά να βρούμε νόημα.
- Κάνουμε μικρές καθημερινές παύσεις: Πριν μπούμε στη δουλειά ή πριν επιστρέψουμε στο σπίτι, αφιερώνουμε λίγα δευτερόλεπτα για να αναρωτηθούμε «τι με πιέζει» και «τι πραγματικά με νοιάζει».
- Δεν ξεχνάμε τα βασικά εργαλεία ηρεμίας: Η αλλαγή νοοτροπίας δεν αντικαθιστά την αναπνοή, την κίνηση, τον ύπνο ή τα όρια. Τα συμπληρώνει για να λειτουργούμε αρμονικά.
Το στρες δεν είναι πάντα σύμμαχος. Ούτε χρειάζεται να το εξιδανικεύσουμε. Μπορούμε, όμως, να δοκιμάσουμε να μην το ερμηνεύουμε αυτόματα ως ένδειξη ότι δεν αντέχουμε. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να λειτουργεί και ως ένα σήμα ότι χρειάζεται να είμαστε λίγο πιο παρόντες, πιο συγκεντρωμένοι και πιο συνειδητοί απέναντι σε αυτό που έχει σημασία.
vita.gr
