Πολλοί έχουν τη συνήθεια να μεταθέτουν την ευτυχία για «αργότερα» ή για όταν εκπληρωθούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Και τελικά, αυτό το «αργότερα» συχνά δεν έρχεται ποτέ. Γιατί ζούμε συνεχώς στην αναβολή;
Μεγάλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις ΗΠΑ σε 5.000 ενήλικες αποκάλυψε ότι σχεδόν οι μισοί (48%) αισθάνονται πως η ζωή τους δεν έχει αρκετή διασκέδαση. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι αρκετοί δήλωσαν πως δεν θυμούνται πότε ήταν η τελευταία φορά που είχαν μια πραγματικά ελεύθερη ημέρα μόνο για τον εαυτό τους και την απόλαυση.
Η διασκέδαση δεν είναι επιπολαιότητα, είναι βιολογική ανάγκη
Συχνά αντιμετωπίζουμε τη διασκέδαση σαν κάτι δευτερεύον. Σαν ανταμοιβή που «αξίζουμε» μόνο αφού ολοκληρωθούν όλες οι υποχρεώσεις.
Η ψυχολογία και η νευροεπιστήμη όμως δείχνουν κάτι διαφορετικό: η χαρά, το παιχνίδι, η κοινωνική σύνδεση και η ψυχαγωγία αποτελούν βασικούς μηχανισμούς ψυχικής αποκατάστασης.
Όταν ο άνθρωπος βιώνει στιγμές αυθεντικής ευχαρίστησης:
- μειώνονται τα επίπεδα κορτιζόλης (της ορμόνης του στρες),
- ενεργοποιείται το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου,
- ενισχύεται η παραγωγή ντοπαμίνης και ενδορφινών,
- βελτιώνεται η συναισθηματική ανθεκτικότητα,
- αυξάνεται το αίσθημα σύνδεσης με τους άλλους.
Δεν είναι τυχαίο ότι το 72% των συμμετεχόντων στην έρευνα δήλωσε πως η διασκέδαση τους βοηθά να νιώθουν λιγότερο στρες, ενώ περισσότεροι από τους μισούς ανέφεραν ότι τους κάνει να νιώθουν πιο κοντά στους ανθρώπους τους.
Σε κοινωνίες που εξιδανικεύουν τη συνεχή παραγωγικότητα, η ξεκούραση συχνά αντιμετωπίζεται σαν αδυναμία. Όμως ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν σχεδιάστηκε για αδιάκοπη απόδοση. Χωρίς στιγμές χαράς, παιχνιδιού και συναισθηματικής αποφόρτισης, το νευρικό σύστημα παραμένει διαρκώς σε κατάσταση πίεσης.
Η κοινωνική απομόνωση παίζει επίσης μεγάλο ρόλο
Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ο κοινωνικός τους κύκλος έχει μικρύνει σε σχέση με πριν από 10 χρόνια.
Η ενήλικη ζωή συχνά περιορίζει σταδιακά τις αυθόρμητες κοινωνικές επαφές. Οι φίλοι μετακομίζουν, δημιουργούν οικογένειες, αλλάζουν ρυθμούς ζωής ή απορροφώνται από την εργασία.
Κι όμως, η κοινωνική σύνδεση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες ψυχικής υγείας.
Έρευνες δείχνουν ότι οι κοινές εμπειρίες ενεργοποιούν πιο έντονα το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου σε σχέση με τις μοναχικές δραστηριότητες. Για αυτό οι άνθρωποι συχνά θυμούνται περισσότερο:
- ένα ταξίδι με φίλους,
- μια συναυλία,
- ένα οικογενειακό τραπέζι,
- ένα παιχνίδι,
- μια αυθόρμητη έξοδο,
παρά υλικά αγαθά ή αγορές.
Δεν είναι τυχαίο ότι το 89% των συμμετεχόντων δήλωσε πως η διασκέδαση με άλλους ανθρώπους βοηθά στη διατήρηση ισχυρών σχέσεων.
Δεν χωράει άλλη αναβολή! Η χαρά χρειάζεται χώρο στο πρόγραμμα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της ψυχολογίας είναι ότι η ευτυχία σπάνια εμφανίζεται «όταν τελειώσουν όλες οι υποχρεώσεις». Για τους περισσότερους ανθρώπους, οι υποχρεώσεις δεν τελειώνουν ποτέ πραγματικά.
Αυτό σημαίνει ότι η χαρά χρειάζεται συνειδητή προτεραιοποίηση.
Οι ειδικοί προτείνουν:
- μικρές καθημερινές στιγμές ευχαρίστησης,
- προγραμματισμένο ελεύθερο χρόνο,
- κοινωνικές δραστηριότητες χωρίς «παραγωγικό» στόχο,
- χόμπι,
- φυσική δραστηριότητα,
- παιχνίδι ακόμη και στην ενήλικη ζωή.
Το παιχνίδι δεν θεωρείται πλέον παιδική ανάγκη μόνο. Θεωρείται βασικός μηχανισμός ψυχικής αποσυμπίεσης για όλες τις ηλικίες.
vita.gr
