Η μοναξιά έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο ανησυχητικά φαινόμενα της εποχής μας. Παρά τις αμέτρητες ευκαιρίες για κοινωνική επαφή, όλο και περισσότεροι άνθρωποι δηλώνουν ότι δεν έχουν κάποιον να στηριχθούν. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται νέα νορβηγική μελέτη, το 19% των νέων ενηλίκων το 2023 ανέφερε ότι δεν έχει κανέναν για κοινωνική υποστήριξη, αύξηση 39% σε σχέση με το 2006. Και οι συνέπειες δεν είναι αμελητέες. Η μοναξιά έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης, καρδιαγγειακών προβλημάτων, άνοιας και πρόωρου θανάτου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Health and Place, προτείνει μια διαφορετική οπτική: η επαφή με τη φύση, ακόμα και όταν είστε μόνοι, μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά ενάντια στη μοναξιά. Αυτό, όχι επειδή συναντάτε άλλους ανθρώπους, αλλά επειδή καλλιεργείται κάτι πιο εσωτερικό, μια αίσθηση ενότητας με το φυσικό περιβάλλον και ένα συναισθηματικό δεσμό με έναν συγκεκριμένο τόπο.
Τι εξέτασε η μελέτη για την μοναξιά
Οι ερευνητές μελέτησαν 2.544 κατοίκους γύρω από τη λίμνη Mjøsa, τη μεγαλύτερη της Νορβηγίας. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν πόσο συχνά ασχολούνταν με εννέα δραστηριότητες στη λίμνη ή γύρω από αυτήν, από περπάτημα και ψάρεμα μέχρι κολύμπι, πατινάζ στον πάγο και απλή παρατήρηση του τοπίου. Παράλληλα, δήλωσαν πόσο συχνά έκαναν αυτές τις δραστηριότητες μόνοι τους.
Η μοναξιά αξιολογήθηκε με άμεση ερώτηση για το πώς ένιωσαν την τελευταία εβδομάδα και μια κλίμακα έξι σημείων που μετρά δύο τύπους μοναξιάς χωρίς να χρησιμοποιεί τη λέξη «μοναξιά» (την έλλειψη στενών σχέσεων και την αίσθηση αποκοπής από μια ευρύτερη κοινότητα).
Τι έδειξαν τα δεδομένα
Όσο πιο συχνά οι συμμετέχοντες περνούσαν χρόνο στη λίμνη, τόσο ισχυρότερη ήταν η αίσθηση σύνδεσης με τη φύση και ο συναισθηματικός δεσμός με τον τόπο. Και οι δύο αυτοί παράγοντες συνδέθηκαν με χαμηλότερα επίπεδα μοναξιάς.
Δεν είχαν όμως όλες οι δραστηριότητες την ίδια δύναμη. Το «απλώς απολαμβάνω τη ζωή στην ακτή», το περπάτημα και το περπάτημα στον πάγο συνδέθηκαν περισσότερο με την αίσθηση ενότητας με τη φύση. Αντίθετα, η άσκηση κατά μήκος της ακτής είχε τη μικρότερη επίδραση, πιθανότατα επειδή η προσοχή στρέφεται στην απόδοση και όχι στο περιβάλλον.
Γιατί η μοναχική βόλτα βοηθά περισσότερο;
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι όταν οι συμμετέχοντες έκαναν αυτές τις δραστηριότητες μόνοι, η έμμεση σχέση με τη μειωμένη μοναξιά γινόταν ισχυρότερη. Η μοναχικότητα φαίνεται να δίνει χώρο για να στραφεί η προσοχή προς τα έξω, στους ήχους, το φως, τις λεπτομέρειες του τοπίου και όχι προς τη συζήτηση ή την κοινωνική αλληλεπίδραση.
Οι ερευνητές, ωστόσο, τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως η απομόνωση είναι λύση. Η μοναχικότητα σε υπερβολικά επίπεδα μόνοι μπορεί να είναι επιβαρυντική. Επιπλέον, η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιότητα. Είναι πιθανό οι πιο μοναχικοί άνθρωποι να αναζητούν τη φύση για να καλύψουν ανεκπλήρωτες ανάγκες σύνδεσης.
vita.gr
