Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Personal Relationships δείχνει ότι οι άνθρωποι με ιδιαίτερα ευγενικό, συμπονετικό και εμπιστευτικό χαρακτήρα δεν επιλέγουν συνειδητά να κάνουν σχέσεις με τοξικούς ή χειριστικούς συντρόφους, ωστόσο τείνουν να τους απορρίπτουν λιγότερο συχνά σε σχέση με τους περισσότερους ανθρώπους.
Με άλλα λόγια, η έντονη τάση να βλέπει κανείς το καλό στους άλλους μπορεί μερικές φορές να μειώνει την αυστηρότητα με την οποία επιλέγει σύντροφο, κάτι που βέβαια μπορεί να του κοστίσει στις σχέσεις.
«Σκοτεινά» και «φωτεινά» χαρακτηριστικά προσωπικότητας
Οι ερευνητές της εν λόγω μελέτης θέλησαν να εξετάσουν πώς αλληλεπιδρούν πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας στα πρώτα στάδια της ερωτικής έλξης. Στην ψυχολογία υπάρχει η ιδέα της συμπληρωματικότητας, σύμφωνα με την οποία κάποιοι άνθρωποι τείνουν να έλκονται από άτομα με διαφορετικά χαρακτηριστικά (π.χ. ένα πιο υποχωρητικό άτομο μπορεί να προτιμήσει έναν πιο κυριαρχικό σύντροφο). Για να εξετάσουν αυτό το ενδεχόμενο, οι επιστήμονες μελέτησαν δύο ομάδες χαρακτηριστικών:
1) Τη «σκοτεινή τετράδα»
Περιλαμβάνει χαρακτηριστικά που συνδέονται με χειριστική και σκληρή συμπεριφορά:
- Ναρκισσισμός – αίσθηση ανωτερότητας και ανάγκη για θαυμασμό
- Μακιαβελισμός – στρατηγική χειραγώγηση των άλλων
- Ψυχοπάθεια – παρορμητικότητα και έλλειψη ενσυναίσθησης
- Καθημερινός σαδισμός – ευχαρίστηση από την πρόκληση βλάβης στους άλλους
2) Η «φωτεινή τριάδα»
Περιλαμβάνει θετικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με ενσυναίσθηση και αλτρουισμό:
- Ανθρωπισμός – σεβασμός στην αξιοπρέπεια των άλλων
- Πίστη στην ανθρωπότητα – η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι είναι βασικά καλοί
- Καντιανισμός – αντιμετώπιση των άλλων ως ανθρώπων με αξία και όχι ως μέσα για προσωπικό όφελος.
Πώς έγινε η έρευνα
Στην έρευνα συμμετείχαν 128 άτομα, 66 άνδρες και 62 γυναίκες, με μέσο όρο ηλικίας περίπου τα 24 έτη. Οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν συνολικά 1.429 σύντομα ραντεβού διάρκειας τριών λεπτών.
Πριν από τα ραντεβού, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια για να αξιολογηθούν τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους. Μετά από κάθε σύντομη συνάντηση, δήλωναν αν θα ήθελαν να ξαναδούν το άτομο και αν ενδιαφέρονταν για περιστασιακή σχέση ή μακροχρόνια σχέση. Οι ερευνητές έλαβαν υπόψη και την εξωτερική εμφάνιση, ώστε να διαχωρίσουν την επίδραση της φυσικής έλξης από εκείνη της προσωπικότητας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης, ορισμένα χαρακτηριστικά της «σκοτεινής» προσωπικότητας είχαν αρνητική επίδραση στην επιτυχία των ραντεβού. Τα άτομα με υψηλό μακιαβελισμό επιλέγονταν λιγότερο συχνά ως πιθανοί σύντροφοι. Επίσης, οι ναρκισσιστές έδειχναν συχνότερα ενδιαφέρον για βραχυπρόθεσμες σχέσεις.
Γιατί οι συμπονετικοί άνθρωποι είναι πιο ευάλωτοι στις «τοξικές» σχέσεις;
Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η επιτυχία των ατόμων με σκοτεινά χαρακτηριστικά εξαρτιόταν από τον χαρακτήρα του ανθρώπου που είχαν απέναντί τους. Όταν το άλλο άτομο είχε χαμηλά χαρακτηριστικά της «φωτεινής τριάδας», οι χειριστικοί ή σκληροί άνθρωποι απορρίπτονταν έντονα. Όταν όμως το άλλο άτομο είχε υψηλά «φωτεινά» χαρακτηριστικά, αυτή η απόρριψη σχεδόν εξαφανιζόταν.
Σημαντικό είναι ότι οι συμπονετικοί άνθρωποι δεν έδειχναν μεγαλύτερη έλξη προς αυτά τα άτομα. Απλώς δεν τους απέρριπταν τόσο εύκολα όσο οι υπόλοιποι. Με άλλα λόγια, η καλοσύνη και η εμπιστοσύνη μπορεί να μειώνουν την αυστηρότητα στην επιλογή συντρόφου.
Τι σημαίνει αυτό για τις σχέσεις
Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι «καλοί» άνθρωποι αναζητούν σκοπίμως τοξικούς συντρόφους. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η τάση να βλέπουμε το καλό στους άλλους μπορεί να μας κάνει λιγότερο επιφυλακτικούς σε πρώιμα στάδια μιας γνωριμίας. Όπως σημειώνουν οι επιστήμονες, ένα υγιές επίπεδο προσοχής είναι σημαντικό, ακόμη κι όταν κάποιος φαίνεται γοητευτικός ή καλοπροαίρετος.
vita.gr
