Καμπανάκι από την Επιτροπή Ανταγωνισμού για «ουσιώδη ρυθμιστική ασυμμετρία» στις μεταφορές

Καμπανάκι για «ουσιώδη ρυθμιστική ασυμμετρία» στις μεταφορές έκρουσε η Επιτροπή Ανταγωνισμού.

Όπως τόνισε, η Επιτροπή Ανταγωνισμού σε γνωμοδότησή της για το σχέδιο νόμου του υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών» που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθούν συνθήκες  ουσιώδους ρυθμιστικής ασυμμετρίας στην αγορά των ιδιωτικών αστικών μεταφορών, κατά παραγγελία.

Στην γνωμοδότησή της, που εκδόθηκε με βάση το άρθρο 23 του Ν. 3959/2011, η Αρχή εξετάζει τις προτεινόμενες ρυθμίσεις για τις ιδιωτικές (αστικές) κατά παραγγελία μεταφορές που εκτελούνται από Επιβατηγά Ιδιωτικής Χρήσης (Ε.Ι.Χ.) με επαγγελματία οδηγό και προτείνει σειρά παρεμβάσεων με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την αποφυγή στρεβλώσεων στην αγορά.

Όπως επισημαίνεται, η αγορά των μεταφορών κατά παραγγελία λειτουργεί ως ενιαίο και αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα, στο οποίο τα Ε.Δ.Χ. οχήματα (ταξί) και τα Ε.Ι.Χ. με οδηγό δραστηριοποιούνται συμπληρωματικά αλλά και ανταγωνιστικά. Η τεχνολογική εξέλιξη και η εξάπλωση των ψηφιακών πλατφορμών έχουν ενισχύσει τη λειτουργική σύγκλιση των δύο υπηρεσιών, αυξάνοντας τον βαθμό υποκαταστασιμότητας από την πλευρά της ζήτησης.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι τυχόν άρση ή ουσιώδης χαλάρωση περιορισμών στην αγορά των Ε.Ι.Χ. με οδηγό, χωρίς παράλληλη επανεξέταση του ρυθμιστικού πλαισίου που διέπει τα ταξί, ενδέχεται να διαταράξει την ανταγωνιστική ισορροπία. Μια τέτοια εξέλιξη, σημειώνεται, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μετατόπιση προσφοράς και ζήτησης που δεν θα βασίζεται σε κριτήρια αποδοτικότητας, ποιότητας ή καινοτομίας, αλλά σε κανονιστικές διαφοροποιήσεις.

Επιπλέον, η επιτροπή προχωρά και σε προτάσεις.

Αναλυτικά, σε ανακοίνωσή της η Επιτροπή Ανταγωνισμού επισημαίνει ότι διατυπώνει, με δική της πρωτοβουλία τη γνώμη της για θέματα της αρμοδιότητάς της, καθώς και σχετικά με σχέδια νόμων και λοιπών κανονιστικών ρυθμίσεων που μπορούν να εισαγάγουν εμπόδια στη λειτουργία του ελεύθερου ανταγωνισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, όπως αναφέρεται, η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξέδωσε γνωμοδότηση, λαμβάνοντας υπόψη το ισχύον νομικό πλαίσιο, καθώς και το σχέδιο νόμου του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο «Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών: Τεχνικός έλεγχος – Εγκαταστάσεις Εξυπηρέτησης Οχημάτων, συγκοινωνιακοί φορείς, επιβατικές – οδικές – εμπορευματικές μεταφορές, ηλεκτροκίνηση, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ρυθμίσεις για τις πρότυπες προτάσεις, Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες διατάξεις», το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση και σε γνώση της Επιτροπής Ανταγωνισμού στις 5 Φεβρουαρίου 2026.

Η γνωμοδότηση αφορά στις ιδιωτικές (αστικές) κατά παραγγελία μεταφορές που εκτελούνται από Επιβατηγά Ιδιωτικής Χρήσης (Ε.Ι.Χ.) αυτοκίνητα και είναι διαθέσιμη στην ιστοσελίδα της επιτροπής.

Οι προτάσεις

Η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτείνει:

•  Την κατάργηση της περιοριστικής απαρίθμησης φορέων που μπορούν να ασκήσουν την δραστηριότητα της ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό και τη θέσπιση ουδέτερων, αντικειμενικών και αναλογικών προϋποθέσεων άσκησης της δραστηριότητας, ανεξαρτήτως της νομικής ή επαγγελματικής ιδιότητας του παρόχου.
• Την κατάργηση της πρόβλεψης ελάχιστης διάρκειας συμβάσεων ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό (ανεξαρτήτως γεωγραφικής περιοχής ή περιόδου παροχής της επίμαχης υπηρεσίας), η οποία αυτή τη στιγμή ανέρχεται στις 3 ώρες ως γενικός κανόνας και στα 30 λεπτά για τα νησιά (εκτός Κρήτης και Εύβοιας) την περίοδο από την 1η Απριλίου έως τις 30 Οκτωβρίου.
• Την κατάργηση της απαγόρευσης σύναψης νέας σύμβασης ολικής εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό πριν τη συμπλήρωση της ελάχιστης διάρκειας της προηγούμενης, καθώς και της υποχρέωσης γνωστοποίησης της λύσης της σύμβασης εντός συγκεκριμένου χρόνου.
• Την κατάργηση του ελάχιστου χρόνου προκράτησης (δηλαδή κατάρτισης της σύμβασης μίσθωσης και ηλεκτρονικής καταχώρισής της με αμετάβλητη χρονοσήμανση σε ψηφιακό μητρώο) για την ολική εκμίσθωση Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό, που με το Σχέδιο Νόμου τίθεται στα 30 λεπτά
• Την κατάργηση της υποχρέωσης επιστροφής στη βάση του Ε.Ι.Χ. οχήματος με επαγγελματία οδηγό ως αποκλειστικό σημείο έναρξης της εκμίσθωσης. Εναλλακτικά, και, εφόσον συντρέχει ειδικός λόγος υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, προτείνεται η λήψη λιγότερο επαχθών μέτρων, όπως η πρόβλεψη της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα ή σε ειδικούς χώρους στάθμευσης μόνον σε περίπτωση που δεν υπάρχει νέα κράτηση.
• Την κατάργηση της πρόβλεψης ελάχιστου μισθώματος για την παροχή υπηρεσιών ολικής μίσθωσης Ε.Ι.Χ. με επαγγελματία οδηγό. Σε κάθε περίπτωση, αν κριθεί σκόπιμη η ρυθμιστική παρέμβαση επί του μισθώματος, θα πρέπει ο τρόπος καθορισμού του να είναι ανάλογος με τον τρόπο προσδιορισμού του μισθώματος στα Ε.Δ.Χ. Το ελάχιστο μίσθωμα αυτή τη στιγμή έχει καθοριστεί στα Euro90 για διάρκεια μίσθωσης 3 ωρών και στα Euro40 για διάρκεια μίσθωσης 30 λεπτών.
• Τη διατήρηση της υποχρέωσης προηγούμενης λήψης διοικητικής άδειας για τη δραστηριοποίηση στην παροχή υπηρεσιών διαμεσολάβησης για τη μίσθωση Ε.Ι.Χ. οχημάτων με επαγγελματία οδηγό.

Σημειώνεται ότι η ιδιωτική μεταφορά (αστικών) επιβατών κατά παραγγελία αποτελεί ένα ενιαίο και αλληλοεξαρτώμενο οικοσύστημα, στο οποίο τα Ε.Δ.Χ. οχήματα (ταξί) και τα Ε.Ι.Χ. οχήματα με επαγγελματία οδηγό λειτουργούν συμπληρωματικά και ανταγωνιστικά. Η τεχνολογική εξέλιξη και η ευρεία διάδοση των επιγραμμικών πλατφορμών έχουν ενισχύσει τη λειτουργική σύγκλιση των δύο μορφών παροχής υπηρεσιών μεταφοράς επιβατών κατά παραγγελία, καθιστώντας αυτές άμεσα συγκρίσιμες από την πλευρά της ζήτησης και αυξάνοντας τον βαθμό υποκαταστασιμότητας μεταξύ τους.

Στο πλαίσιο αυτό, αναγνωρίζεται και επισημαίνεται στην γνωμοδότηση ότι οι δύο μορφές παροχής υπηρεσίας λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία: μεταβολές στο ρυθμιστικό καθεστώς της μίας υπηρεσίας επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία, τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστική ισορροπία της άλλης. Παρά ταύτα, όπως επισημαίνεται, το ισχύον εθνικό πλαίσιο διατηρεί διακριτά καθεστώτα αδειοδότησης και διακριτούς κανόνες λειτουργίας και υποχρεώσεις συμμόρφωσης για κάθε κατηγορία υπηρεσίας μεταφοράς. Η διαπίστωση αυτή έχει κρίσιμη σημασία για την αξιολόγηση κάθε προτεινόμενης ρυθμιστικής μεταρρύθμισης. Η άρση ή η ουσιώδης χαλάρωση ρυθμιστικών περιορισμών στην αγορά Ε.Ι.Χ. οχημάτων με επαγγελματία οδηγό, εφόσον πραγματοποιηθεί χωρίς παράλληλη και συνεκτική επανεξέταση του ρυθμιστικού πλαισίου της αγοράς Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), ενδέχεται να δημιουργήσει συνθήκες ουσιώδους ρυθμιστικής ασυμμετρίας. Μια τέτοια ασυμμετρία δεν επηρεάζει απλώς το επίπεδο κανονιστικών υποχρεώσεων, αλλά δύναται να μεταβάλει την οικονομική ισορροπία του ενιαίου οικοσυστήματος παροχής υπηρεσιών κατά παραγγελία μεταφοράς επιβατών, οδηγώντας σε μετατόπιση προσφοράς και ζήτησης που δεν εδράζεται σε κριτήρια αποδοτικότητας, ποιότητας ή καινοτομίας, αλλά σε κανονιστικές διαφοροποιήσεις.