Η επικοινωνία είναι μία πρόκληση στις σύγχρονες σχέσεις. Βέβαια, μία σχέση για να φέρει, κάποια στιγμή, δύο ανθρώπους αντιμέτωπους με μια δύσκολη συζήτηση σημαίνει ότι έχει ουσία και ενδιαφέρει και τους δύο. Τι γίνεται, όμως, τότε; Απογοήτευση, πληγωμένα συναισθήματα, όρια, δύναμη, αλλαγή ή απώλεια, όσο δύσκολο κι αν είναι το θέμα, υπάρχουν ζητήματα που δεν μπορούν να αποφεύγονται. Είναι, κατά κάποιον τρόπο, μέρος κάθε σχέσης.
Αυτό που ξεχωρίζει τους συναισθηματικά ασφαλείς ανθρώπους δεν είναι ότι αποφεύγουν αυτές τις συζητήσεις, ούτε ότι θέλουν να τις «κερδίσουν». Είναι ότι διαχειρίζονται διαφορετικά τον εαυτό τους, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά.
Επικοινωνία και νευρικό σύστημα
Το νευρικό τους σύστημα, ο τρόπος που ερμηνεύουν τα γεγονότα και οι στρατηγικές επικοινωνίας τους συνεργάζονται, ώστε να μειώνεται η απειλή, να αυξάνεται η διαύγεια και να διατηρείται η σύνδεση, ακόμη κι όταν η συζήτηση είναι ιδιαίτερα δύσκολη.
Η συναισθηματική ασφάλεια συνδέεται στενά με τον ασφαλή δεσμό, την αποτελεσματική ρύθμιση συναισθήματος και μια σταθερή αίσθηση εαυτού που δεν εξαρτάται από τη συνεχή εξωτερική επιβεβαίωση.
Τα άτομα αυτά διαχειρίζονται καλύτερα τις διαπροσωπικές συγκρούσεις, εμφανίζουν χαμηλότερη σωματική αντίδραση στο στρες και διατηρούν υψηλότερη ικανοποίηση στις σχέσεις τους με την πάροδο του χρόνου. Παρακάτω παρουσιάζονται δύο συμπεριφορές που εφαρμόζουν σταθερά οι συναισθηματικά ασφαλείς άνθρωποι σε δύσκολες συζητήσεις.
Ρυθμίζουν πρώτα τα συναισθήματά τους και μετά τη σχέση
Όταν μια συζήτηση φορτίζεται συναισθηματικά, ενεργοποιείται το σύστημα ανίχνευσης απειλής του εγκεφάλου, η αμυγδαλή. Το σώμα προετοιμάζεται για μάχη, φυγή, πάγωμα ή υποταγή. Αυξάνεται ο καρδιακός ρυθμός, οι μύες σφίγγουν και η προσοχή περιορίζεται.
Σε αυτή την κατάσταση, το σημείο του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνο για τη λογική σκέψη, την κατανόηση της οπτικής του άλλου και τον έλεγχο παρορμήσεων μειώνει τη δραστηριότητά του. Με απλά λόγια, δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε αποτελεσματικά όταν το σώμα μας πιστεύει ότι απειλείται. Οι συναισθηματικά ασφαλείς άνθρωποι δίνουν προτεραιότητα στη σωματική ρύθμιση πριν από τη λεκτική στρατηγική. Παρατηρούν:
- το σφίξιμο στο στήθος
- την επιφανειακή αναπνοή
- την παρόρμηση να διακόψουν ή να αποσυρθούν
Και αντί να συνεχίσουν βιαστικά, επιβραδύνουν.
Μικρές πρακτικές παρεμβάσεις:
- Πάρτε μια βαθιά αναπνοή και κρατήστε τη για λίγο
- Κάντε παύση πριν απαντήσετε
- Χαλαρώστε τους ώμους και τη στάση του σώματός σας
- Χαμηλώστε τον τόνο της φωνής σας
Αυτές δεν είναι απλές «τεχνικές ηρεμίας», είναι παρεμβάσεις που έχουν να κάνουν με το νευρικό σύστημα. Όταν ρυθμίζεται το αυτόνομο νευρικό σύστημα, αυξάνεται η ικανότητα ενσυναίσθησης, μειώνεται η αμυντικότητα και γίνεται πιο πιθανή μια αμοιβαία ικανοποιητική λύση. Με απλά λόγια, οι άνθρωποι που αισθάνονται συναισθηματική ασφάλεια δεν προσπαθούν να λύσουν το πρόβλημα, ενώ βρίσκονται σε εσωτερικό συναγερμό. Ρυθμίζουν πρώτα τον εαυτό τους, ώστε να μπορέσουν να συνδεθούν καλύτερα.
Επικοινωνία και προσωπική οπτική
Η διαφορά ανάμεσα στην έκφραση επίδρασης και στην απόδοση ευθυνών είναι ξεκάθαρη για τους συναισθηματικά ασφαλείς ανθρώπους. Οι ανασφαλείς τρόποι επικοινωνίας συχνά περιλαμβάνουν φράσεις όπως:
- «Πάντα…»
- «Ποτέ…»
- «Με κάνεις να νιώθω…»
Αυτές οι διατυπώσεις μοιάζουν ειλικρινείς, αλλά συχνά επιτίθενται στον χαρακτήρα του άλλου, προκαλώντας άμυνα και μετατρέποντας τη συζήτηση σε παιχνίδι «κερδίζω-χάνεις». Αντίθετα, όσοι επικοινωνούν χωρίς ανασφάλεια, περιγράφουν τι παρατήρησαν, πώς το ερμήνευσαν, πώς τους επηρέασε, χωρίς να στιγματίζουν τον άλλον.
Παραδείγματα:
- «Όταν πήρες εκείνη την απόφαση χωρίς να με ρωτήσεις, ένιωσα ότι αποκλείστηκα.»
- «Μετά από εκείνη τη συζήτηση απομακρύνθηκα, γιατί ένιωσα ότι δεν εισακούστηκα.»
- «Δυσκολεύομαι με αυτή την αλλαγή και χρειάζομαι περισσότερη σαφήνεια για να νιώσω άνετα.»
Η χρήση τέτοιου είδους μηνυμάτων που αφορούν στην προσωπική μας οπτική για τα πράγματα μειώνει την αίσθηση απειλής και την πιθανότητα αμυντικής αντίδρασης. Όταν κάποιος αναγνωρίζει τόσο τη δική του εμπειρία όσο και την πιθανή οπτική του άλλου, η συζήτηση γίνεται πιο εποικοδομητική.
vita.gr
