Οι αγχωτικές ώρες διαβάσματος μπορεί να μας βοήθησαν να περάσουμε τις εξετάσεις μας, όταν ήμασταν φοιτητές, αλλά επιστημονικά δεδομένα δείχνουν πως η περιέργεια είναι που προάγει τη βαθύτερη κατανόηση και τη μακροπρόθεσμη συγκράτηση της γνώσης.
Μπορείτε να «κατευθύνετε» τη λειτουργία μελέτης του εγκεφάλου σας. Ξεκινήστε με τα βασικά και στη συνέχεια περάστε στην περιέργεια, ρωτώντας «γιατί λειτουργεί αυτό;» και συνδέοντας τις έννοιες με πραγματικά παραδείγματα.
Περιέργεια και εγκέφαλος
Δεκαετίες ερευνών δείχνουν ότι η περιέργεια δεν μας κάνει μόνο να αναζητούμε νέες εμπειρίες και γνώση, αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται και αποθηκεύει πληροφορίες. Δηλαδή βοηθά τη μνήμη.
Μια σημαντική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Annual Review of Psychology εξέτασε πώς το κίνητρο επηρεάζει τη μνήμη. Το βασικό εύρημα ήταν ότι όταν κάποιος είναι πραγματικά περίεργος για κάτι, ο εγκέφαλός του δεν θυμάται απλώς καλύτερα την απάντηση. Θυμάται και εντελώς τυχαίες πληροφορίες που συναντά την ίδια στιγμή, ακόμη κι αν δεν εστιάζει σε αυτές.
Στη μελέτη, οι συμμετέχοντες έβλεπαν ερωτήσεις γνώσεων, κάποιες βαρετές και κάποιες πραγματικά ενδιαφέρουσες. Όσο περίμεναν τις απαντήσεις στις ενδιαφέρουσες ερωτήσεις, οι ερευνητές πρόβαλλαν στην οθόνη τυχαίες φωτογραφίες προσώπων. Αργότερα, οι συμμετέχοντες θυμούνταν αυτά τα πρόσωπα πολύ καλύτερα, όταν τα είχαν δει σε κατάσταση έντονης περιέργειας, παρότι δεν σχετίζονταν καθόλου με τις ερωτήσεις.
Τι έδειξε η έρευνα
Οι εγκεφαλικές απεικονίσεις έδειξαν τι συνέβαινε. Όταν ενεργοποιούνταν η περιέργεια, «φώτιζε» μια περιοχή στον εγκέφαλο. Πρόκειται για το ίδιο κέντρο ανταμοιβής που ενεργοποιείται όταν κάποιος πρόκειται να πληρωθεί ή να φάει το αγαπημένο του φαγητό. Στη συνέχεια, αυτή η περιοχή δημιουργούσε ισχυρότερες συνδέσεις με τον ιππόκαμπο, το τμήμα του εγκεφάλου που αποθηκεύει τις αναμνήσεις.
Η περιέργεια μοιάζει με το να βάζεις τον εγκέφαλο σε «λειτουργία σφουγγαριού». Δεν απορροφά μόνο αυτό που μας κινεί την περιέργεια, απορροφά και ό,τι υπάρχει γύρω εκείνη τη στιγμή. Οι ερευνητές το αποκαλούν «ερωτηματική κατάσταση». Είναι η φάση κατά την οποία ο εγκέφαλος είναι έτοιμος να θέτει ερωτήματα, να δημιουργεί συνδέσεις και να κατανοεί πραγματικά πώς ταιριάζουν μεταξύ τους οι ιδέες.
Γιατί το διάβασμα «παπαγαλία» μάς κάνει να ξεχνάμε τα πάντα
Όταν κάποιος αγχώνεται έντονα για να μάθει κάτι, εμφανίζεται ένα τελείως διαφορετικό μοτίβο. Όταν διαβάζουμε πυρετωδώς για μια εξέταση υψηλού ρίσκου ή μαθαίνουμε κάτι επειδή φοβόμαστε την αποτυχία, ο εγκέφαλος μπαίνει σε άλλη λειτουργία. Ενεργοποιείται η αντίδραση στο στρες, πλημμυρίζοντας τον εγκέφαλο με μια χημική ουσία που λέγεται νοραδρεναλίνη. Αυτό αυξάνει τη συγκέντρωση, αλλά με πολύ στενό και περιορισμένο τρόπο.
Αντί να συνδέει ιδέες, ο αγχωμένος εγκέφαλος εστιάζει με «λέιζερ» σε μεμονωμένα γεγονότα και λεπτομέρειες. Θα θυμάται ακριβώς πώς έμοιαζε κάτι απειλητικό, αλλά θα δυσκολεύεται να καταλάβει πώς αυτό σχετίζεται με οτιδήποτε άλλο.
vita.gr
