Ο εγωκεντρισμός, ή η υπερβολική εστίαση στον εαυτό μας, συνήθως συνδέεται με αρνητικά στερεότυπα, ιδιαίτερα στις σύγχρονες κοινωνίες, όπου τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φαίνεται να ενθαρρύνουν την υπερβολική αυτοπροβολή και την ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση. Συχνά, οι άνθρωποι που εκδηλώνουν ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά θεωρούνται εγωιστές, αλαζόνες ή αδιάφοροι για τους άλλους. Ωστόσο, μια μελέτη από το Michigan State University ανατρέπει αυτές τις παραδοσιακές πεποιθήσεις και προσφέρει νέες προοπτικές για το φαινόμενο του ναρκισσισμού.
Τι λέει η μελέτη;
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε σε 53 χώρες και περιλάμβανε 45.000 άτομα, επισημαίνει ότι ο ναρκισσισμός δεν είναι φαινόμενο που περιορίζεται μόνο σε κάποιες «εγωιστικές» κοινωνίες, όπως συχνά πιστεύουμε, αλλά είναι παγκόσμιο ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Τα αποτελέσματα αμφισβητούν την αντίληψη ότι οι χώρες του Δυτικού Κόσμου, όπως οι ΗΠΑ, είναι οι πιο εγωκεντρικές, και αντίθετα αναδεικνύουν την ύπαρξη του ναρκισσισμού σε πολλές διαφορετικές κοινωνίες και πολιτισμούς.
Όπως αναφέρεται από τα αποτελέσματα της μελέτης, οι χώρες με μεγαλύτερο πλούτο έχουν και υψηλότερους βαθμούς ναρκισσισμού. Για παράδειγμα, η Γερμανία, η Κίνα και η Νότια Κορέα είναι στην κορυφή, ενώ οι ΗΠΑ βρίσκονται στην 16η θέση.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης είναι ότι, σχεδόν σε όλες τις χώρες, οι νεότεροι ενήλικες εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα ναρκισσιστικών χαρακτηριστικών σε σχέση με τους μεγαλύτερους. Αυτή η τάση ενδέχεται να αντικατοπτρίζει την ανάγκη των νέων να αναγνωρίσουν την ταυτότητά τους και να εδραιώσουν τη θέση τους στον κόσμο, κάτι που συχνά συνεπάγεται μεγαλύτερη εστίαση στον εαυτό τους.
Πολιτισμικές διαφορές: Ο ρόλος του περιβάλλοντος
Αν και οι σύγχρονες αναπτυγμένες κοινωνίες θεωρούνται πιο «ομαδικές», δεν φαίνεται να μειώνουν τις εγωκεντρικές συμπεριφορές. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ακόμα και οι κουλτούρες που εστιάζουν περισσότερο στον άνθρωπο, στη συνεργασία και στο κοινό καλό, δεν εξαλείφουν απαραίτητα τον ναρκισσισμό. Αυτό μας κάνει να σκεφτούμε πώς οι πολιτισμικές και βιολογικές παράμετροι αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν την ανάπτυξη των προσωπικών χαρακτηριστικών, όπως επίσης και ότι οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, καθώς και οι προσωπικές εμπειρίες, παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγωκεντρισμού.
Εγωκεντρισμός: Ένα ανθρώπινο χαρακτηριστικό που χρειάζεται ισορροπία
Η μελέτη βλέπει τον εγωκεντρισμό μέσα από μια εξελικτική και ανθρώπινη προοπτική. Δεν είναι απαραίτητα κάτι αρνητικό, αλλά ένα κοινό χαρακτηριστικό που εκδηλώνεται διαφορετικά, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, τις προσωπικές εμπειρίες ή το κοινωνικοοικονομικό επίπεδο. Όταν όμως αυτό το χαρακτηριστικό προκαλεί συναισθηματικό πόνο ή συχνές συγκρούσεις, είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τη συμπεριφορά μας και να βρούμε τρόπους να αποκαταστήσουμε την ισορροπία του εγώ στις σχέσεις μας με τους άλλους.
vita.gr
